TienLieu.comTiên Liệu
Chuyển nhà, chuyển thành phố

Tháng đầu ở thành phố mới: dự trù tiền sinh hoạt cho cả nhà

Tháng đầu ở thành phố mới tốn hơn mọi tháng sau: chưa quen chợ, đi lại nhiều, mua đồ thiếu, lương có khi về muộn. Cách ước chi tiêu và lập quỹ đệm cho ba tháng đầu.

A Vietnamese family of three browsing vegetables at a busy morning wet market in an unfamiliar city, wide shot from behind, warm hazy sunlight, crowd softly blurred

Tháng đầu ở thành phố mới thường tốn hơn một tháng bình thường đáng kể, vì bốn lý do: chưa biết chỗ mua rẻ nên mua đắt, đi lại nhiều để làm quen và làm thủ tục, phải mua những món thiếu mà ở nhà cũ đã có, và thu nhập có thể về muộn hoặc giảm trong giai đoạn chuyển việc. Cách an toàn là có quỹ đệm đủ cho ba tháng đầu, không chỉ cho tháng đầu.

Bài này giúp bạn ước chi tiêu ở nơi mới khi chưa từng sống ở đó, liệt kê các khoản hay quên trong tháng đầu, tính quỹ đệm theo công thức và chia chi tiêu theo tuần trong ba tháng đầu. Tiền thuê nhà, cọc và tiền chuyển đồ đã có bài riêng; ở đây chỉ bàn chuyện sống ở nơi mới.

Vì sao tháng đầu tốn hơn mọi tháng sau

Ở nơi cũ, gia đình bạn đã có thói quen mua sắm: chợ quen, hàng quen, biết chỗ nào sửa xe rẻ, biết giờ nào đi đường đỡ kẹt. Sang nơi mới, mọi thứ bắt đầu lại. Những tuần đầu bạn mua ở chỗ tiện nhất, không phải chỗ hợp nhất, và thường trả nhiều hơn mà không biết.

Đi lại cũng tốn hơn. Chưa thuộc đường thì đi vòng, dùng xe công nghệ nhiều hơn, có khi phải đi vài lần mới xong một việc như mở tài khoản điện nước, đăng ký giấy tờ, tìm trường cho con, tìm chỗ khám bệnh quen. Mỗi chuyến nhỏ, nhưng cộng lại thường gấp đôi mức đi lại ở nơi cũ.

Đồ dùng thiếu là khoản thứ ba. Nhà mới thiếu kệ, thiếu ổ cắm, thiếu rèm vừa cửa, bếp khác loại cần nồi chảo khác. Nếu chuyển xa và chỉ mang ít đồ, phần này có thể lớn.

Cuối cùng là thu nhập. Người chuyển công tác có thể nhận lương tháng đầu muộn hơn thường lệ, người vợ hoặc chồng chuyển theo có thể mất vài tháng mới có việc mới. Chi tiêu tăng đúng lúc thu nhập giảm là lý do nhiều gia đình thấy tháng thứ hai còn căng hơn tháng đầu.

Ước chi tiêu ở nơi mới khi chưa từng sống ở đó

Không có bảng giá chung nào đúng cho mọi khu phố. Cách sát nhất là tự ước theo các bước sau, mỗi bước cho một con số tỷ lệ so với nơi cũ:

  1. Lấy chi tiêu ba tháng gần nhất ở nơi cũ, chia theo nhóm: ăn uống, đi lại, điện nước, học tập của con, chi tiêu cá nhân, hiếu hỉ.
  2. Hỏi hai ba người đang sống ở khu bạn sắp chuyển tới: họ chi cho mỗi nhóm nhiều hơn hay ít hơn nơi bạn đang ở, theo cảm nhận là bao nhiêu phần trăm.
  3. Nếu có dịp đi xem nhà, dành một buổi đi chợ, ăn một bữa, đi một chuyến xe ở khu mới và ghi lại, để có vài điểm so sánh thật.
  4. Nhân từng nhóm chi tiêu cũ với tỷ lệ ước được. Ví dụ ăn uống cao hơn khoảng một phần năm, đi lại cao hơn khoảng một nửa trong ba tháng đầu.
  5. Cộng lại, rồi cộng thêm một khoản làm quen cho tháng đầu, khoảng 15 tới 20 phần trăm tổng vừa tính, vì tháng đầu luôn tốn hơn mức ổn định.

Con số này không cần chính xác tới từng đồng. Mục tiêu là biết tháng đầu tốn hơn hay ít hơn hiện tại khoảng bao nhiêu phần, để chuẩn bị quỹ đệm cho đúng.

Bảng dự trù tháng đầu để tự điền

Cột "mức cũ" là chi tiêu một tháng ở nơi cũ, cột "tỷ lệ" là ước lượng của bạn từ các bước trên, cột cuối là kết quả.

NhómMức cũTỷ lệ so với cũGợi ý điều chỉnh tháng đầuSố của bạn
Ăn uốngCộng thêm vài ngày ăn ngoài khi bếp chưa sẵn
Đi lạiCộng thêm các chuyến làm quen và làm thủ tục
Điện, nước, mạngCó thể có phí lắp mới, tháng đầu tính lệch kỳ
Đồ dùng thiếuKhoản riêng tháng đầu, không có ở nơi cũ
Học tập của conXem bảng chuyển trường nếu có
Gửi xe, phí toà nhàMức nơi mới có thể khác hẳn
Hiếu hỉ, quà biếuTháng đầu thường ít, nhưng có quà ra mắt hàng xóm, đồng nghiệp
Chi tiêu cá nhânGiữ như cũ
Khoản làm quenMười lăm đến hai mươi phần trăm tổng các dòng trên

Cộng cột cuối là chi tiêu tháng đầu. Tháng thứ hai và thứ ba thường giảm dần về mức ổn định, khoản đồ dùng thiếu và khoản làm quen gần như mất hẳn.

Khoản hay quên trong tháng đầu

Đồ thiếu phát hiện dần. Mỗi ngày phát hiện một món: cây lau nhà, thùng rác đúng cỡ, móc phơi đồ, bình nước. Nên để riêng một khoản nhỏ thay vì lấy từ tiền chợ.

Gửi xe và phí ở toà nhà mới. Nơi mới có thể thu phí gửi xe, phí vệ sinh, phí quản lý theo mức khác hẳn nơi cũ.

Thẻ, sim, gói cước. Đổi gói cước di động theo vùng, đăng ký thẻ xe buýt, thẻ thư viện, thẻ thành viên ở chỗ mua sắm quen.

Đi lại về quê hoặc về nơi cũ. Tháng đầu thường có ít nhất một chuyến quay lại nơi cũ để lấy đồ còn sót, nhận cọc, làm nốt giấy tờ.

Quà làm quen. Quà ra mắt hàng xóm, liên hoan nhỏ với đồng nghiệp mới, quà cảm ơn người đã giúp tìm nhà.

Sửa xe, đổi phụ tùng. Đường mới, khí hậu mới, xe hay trục trặc vặt trong những tuần đầu.

Thực phẩm khô dự trữ lại từ đầu. Gạo, dầu ăn, gia vị, nước mắm, đồ khô ở nhà cũ đã dùng dần hoặc bỏ lại; nhà mới phải mua lại một lượt cùng lúc.

Chi phí do mệt mỏi. Những bữa gọi đồ ăn vì cả nhà mệt, những lần đi xe thay vì đi bộ vì chưa quen đường. Không tránh được hết, nên tính trước.

Quỹ đệm cho ba tháng đầu: tính thế nào

Quỹ đệm không phải tiền để tiêu, mà là tiền để giữ nhịp sống không bị đứt nếu chi tiêu cao hơn dự tính hoặc thu nhập về muộn. Công thức đơn giản: quỹ đệm bằng tổng chi tiêu ước tính của ba tháng đầu trừ tổng thu nhập chắc chắn nhận được trong ba tháng đó, cộng thêm một tháng chi tiêu ổn định.

Thu nhập chắc chắn là khoản bạn biết rõ ngày và số tiền sẽ về. Lương ở chỗ làm mới, nếu chưa nhận tháng nào, chỉ nên tính từ tháng thứ hai, vì kỳ trả lương đầu tiên có thể lệch. Thu nhập của người chưa có việc mới ở nơi mới không tính vào.

Một tháng chi tiêu ổn định cộng thêm là để phòng những thứ không lường trước: người nhà ốm, xe hỏng nặng, việc mới không như kỳ vọng. Nếu gia đình đã có quỹ dự phòng chung từ trước, có thể dùng nó làm phần này, miễn là bạn biết rõ nó sẽ bị dùng.

Quỹ đệm nên để riêng, không để chung với tiền chi tiêu hằng ngày, và chỉ rút khi thật sự hụt. Hết ba tháng mà không dùng tới, đó là dấu hiệu dự trù của bạn đã sát.

Ba tháng đầu: tiền đi ra theo từng giai đoạn

Chi tiêu tháng đầu không rải đều. Phần lớn khoản đặc biệt dồn vào hai tuần đầu, sau đó giảm dần về mức ổn định.

Giai đoạnKhoản dồn vàoViệc nên làm
Tuần thứ nhấtĂn ngoài, đồ dùng thiếu, thực phẩm khô, đi lại làm thủ tụcMua theo danh sách, chỉ mua món cần cho tuần này
Tuần thứ hai đến thứ tưĐồ dùng phát hiện dần, gửi xe, gói cước mới, quà làm quenTìm chợ và chỗ mua quen, ghi lại chi tiêu từng ngày
Tháng thứ haiHoá đơn điện nước đầu tiên ở nhà mới, khoản học tập của con, chuyến quay về nơi cũSo chi tiêu thật với bảng dự trù, chỉnh tỷ lệ cho đúng
Tháng thứ baGần về mức ổn địnhChốt mức chi tiêu hằng tháng mới, xem quỹ đệm còn bao nhiêu

Ghi chi tiêu trong ba tháng đầu kỹ hơn bình thường. Không phải để bớt từng đồng, mà để có mức chi tiêu thật ở nơi mới làm căn cứ cho những kế hoạch sau, thay vì vẫn dựa vào con số quen thuộc của nơi cũ. Hoá đơn điện nước đầu tiên đặc biệt đáng xem, vì cách tính ở nhà mới có thể khác hẳn nhà cũ.

Sai lầm hay gặp khi dự trù tháng đầu

Những lỗi dưới đây làm nhiều gia đình hụt tiền ở nơi mới dù đã chuẩn bị:

  • Lấy mức chi tiêu ở nơi cũ làm mức cho nơi mới mà không điều chỉnh.
  • Tính lương ở chỗ làm mới từ tháng đầu, trong khi kỳ trả lương đầu tiên bị lệch.
  • Tính thu nhập của người chuyển theo như thể họ sẽ có việc ngay.
  • Mua sắm đồ nhà mới một lượt trong tuần đầu, rồi thiếu tiền chợ ở tuần thứ ba.
  • Quên chuyến quay lại nơi cũ để làm nốt giấy tờ và nhận cọc.
  • Để quỹ đệm chung với tiền tiêu hằng ngày nên không biết đã dùng bao nhiêu.
  • Nhận lời mọi lời mời ăn uống, hiếu hỉ ở chỗ làm mới trong tháng đầu vì ngại từ chối, khoản này vượt hẳn mức cũ.

Cách tránh chung là viết mọi giả định ra giấy, kèm câu hỏi "nếu giả định này sai thì thiếu bao nhiêu". Giả định nào thiếu nhiều nhất, quỹ đệm cần che được giả định đó.

Tình huống minh hoạ: nhà anh Bình chuyển vào thành phố lớn

Anh Bình chuyển công tác, vợ và con nhỏ chuyển theo, vợ anh nghỉ việc ở nơi cũ và dự định tìm việc mới. Các số dưới đây là số tròn giả định để minh hoạ cách tính, đơn vị triệu đồng, không phải mức sống thực tế của nơi nào.

Chi tiêu một tháng ở nơi cũ, không tính tiền nhà, là 12. Theo cách ước ở trên, nơi mới cao hơn khoảng một phần tư, mức ổn định là 15. Tháng đầu cộng thêm 20 phần trăm làm quen và 2 đồ dùng thiếu, thành 15 + 3 + 2 = 20. Tháng hai ước 16, tháng ba 15. Tổng ba tháng 20 + 16 + 15 = 51.

Thu nhập chắc chắn: lương anh Bình ở chỗ mới, giả định 18 mỗi tháng, chỉ tính hai tháng sau là 36. Thu nhập của vợ chưa tính. Quỹ đệm bằng 51 trừ 36 bằng 15, cộng một tháng chi tiêu ổn định 15, tổng 30.

Nếu chỉ chuẩn bị theo kiểu "một tháng sinh hoạt", nhà anh Bình sẽ để ra khoảng 15, tức thiếu một nửa. Khi vợ anh có việc sau hai tháng, phần quỹ đệm chưa dùng được giữ lại làm quỹ dự phòng chung của gia đình ở nơi mới.

Câu hỏi thường gặp

Chuyển lên thành phố mới cần dự trù bao nhiêu tiền sinh hoạt?

Ước chi tiêu ba tháng đầu theo tỷ lệ so với nơi cũ, cộng khoản làm quen cho tháng đầu, rồi trừ thu nhập chắc chắn nhận được trong ba tháng đó và cộng một tháng chi tiêu ổn định. Kết quả là quỹ đệm cần có.

Làm sao biết chi phí sống ở nơi mới khi chưa từng ở?

Lấy chi tiêu của nhà bạn ở nơi cũ chia theo nhóm, hỏi vài người đang sống ở khu mới xem từng nhóm cao hay thấp hơn bao nhiêu phần, và nếu được thì tự đi chợ, ăn một bữa, đi một chuyến xe ở đó để có điểm so sánh.

Vì sao tháng thứ hai đôi khi còn căng hơn tháng đầu?

Vì tháng đầu thường còn tiền tích từ trước và tiền cọc nhà cũ về, trong khi tháng thứ hai chi tiêu vẫn cao mà lương ở chỗ mới có thể chưa ổn định, người chuyển theo chưa có việc. Quỹ đệm nên tính cho ba tháng.

Có nên tính lương tháng đầu ở chỗ làm mới vào ngân sách?

Chỉ nên tính từ tháng thứ hai, trừ khi đã biết chắc ngày và số tiền nhận. Kỳ lương đầu tiên ở nơi làm mới hay lệch do ngày bắt đầu làm, thủ tục hồ sơ và chu kỳ trả lương của nơi đó.

Khoản làm quen tháng đầu nên tính bao nhiêu?

Khoảng 15 đến 20 phần trăm chi tiêu ước tính của tháng đầu, để bù cho việc mua chưa đúng chỗ, đi lại nhiều, ăn ngoài vài bữa và những món đồ thiếu phát hiện dần trong những tuần đầu.

Quỹ đệm nên để ở đâu?

Để tách riêng khỏi tiền chi tiêu hằng ngày, ở nơi rút được ngay khi cần, và chỉ dùng khi thật sự hụt. Mục tiêu của quỹ đệm là an toàn và sẵn sàng, không phải sinh lời.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138