Chuyển phòng trọ cho một người thường tốn ít tiền chở đồ, nhưng dễ mất tiền ở ba chỗ: tiền cọc phòng cũ bị giữ vì báo muộn hoặc trả phòng trước hạn, tiền cọc và tiền phòng tháng đầu ở chỗ mới phải đặt cùng lúc, và các khoản điện, nước, mạng, rác, gửi xe tính lệch kỳ ở cả hai nơi. Với người thu nhập chưa cao, khoảng hở này có thể bằng hai đến ba tháng tiền phòng.
Bài này dành cho sinh viên và người đi làm ở một mình hoặc ở ghép. Có bảng dự trù gọn để điền, những khoản hay quên riêng của phòng trọ, cách chia tiền cọc và chi phí khi một người trong phòng ghép chuyển đi, câu nên hỏi chủ trọ mới và cách gom tiền chuyển trọ khi thu nhập ít.
Chuyển phòng trọ tốn những gì
Phần dễ thấy nhất là chở đồ. Một người ở trọ thường có đệm, quạt, vài thùng quần áo, sách, đồ bếp nhỏ, có khi thêm tủ vải, kệ, xe đạp. Đồ ít thì chở bằng xe máy vài chuyến, nhiều hơn thì thuê xe ba bánh hoặc xe tải nhỏ, hoặc gọi xe chở hàng theo chuyến.
Phần nặng hơn là tiền giữ phòng mới: tiền cọc, thường bằng một tháng tiền phòng hoặc hơn tuỳ chủ trọ, cộng tiền phòng tháng đầu thu trước. Nhiều chủ trọ thu thêm phí gửi xe, phí rác, phí mạng ngay từ tháng đầu.
Phần dễ mất nhất là tiền cọc phòng cũ. Phòng trọ thường ít hợp đồng chặt chẽ, thoả thuận về báo trước và trả cọc nhiều khi chỉ bằng lời. Báo muộn, đi giữa tháng, để lại phòng bẩn hay hư một món đồ của chủ trọ là có thể bị giữ một phần hoặc cả cọc.
Cuối cùng là ngày nghỉ và chi tiêu lặt vặt: nghỉ một buổi làm thêm để chuyển, ăn ngoài một hai ngày, mua thêm ổ khoá, móc, dây phơi, bóng đèn cho phòng mới. Mỗi món nhỏ nhưng với ngân sách của người ở trọ thì không nhỏ.
Bảng dự trù chuyển trọ để tự điền
Bảng gọn, đủ cho một người. Nếu ở ghép, điền phần của riêng bạn sau khi đã thống nhất cách chia với bạn cùng phòng.
| Hạng mục | Khi nào chi | Cách ước lượng | Số của bạn |
|---|---|---|---|
| Cọc phòng mới | Lúc chốt phòng | Hỏi chủ trọ cọc mấy tháng, nhân tiền phòng | |
| Tiền phòng tháng đầu | Ngày dọn vào | Thường thu trước, hỏi rõ tính từ ngày nào | |
| Phí gửi xe, rác, mạng | Ngày dọn vào | Hỏi từng khoản, tính theo tháng hay theo người | |
| Tiền phòng chồng ngày | Tháng chuyển | Số ngày chồng nhân tiền phòng một ngày | |
| Điện nước chốt phòng cũ | Ngày trả phòng | Chỉ số mới trừ chỉ số kỳ trước, nhân giá chủ trọ tính | |
| Chở đồ | Ngày chuyển | Số chuyến xe máy hoặc một chuyến xe chở hàng | |
| Dọn và sửa phòng cũ | Trước ngày trả | Vá lỗ đinh, thay bóng, lau dọn | |
| Đồ lặt vặt phòng mới | Tuần đầu | Khoá, móc, dây phơi, rèm nhỏ, ổ cắm | |
| Dự phòng | Suốt tháng chuyển | Mười đến mười lăm phần trăm phần tiền mất hẳn |
Cọc phòng mới và tiền phòng tháng đầu không phải tiền mất đi, nhưng phải có trong tay cùng lúc. Các dòng còn lại cộng lại mới là chi phí thật của lần chuyển trọ.
Khoản hay quên riêng của phòng trọ
Giá điện nước theo chủ trọ. Nhiều phòng trọ tính điện nước theo mức chủ trọ đặt, khác mức hoá đơn hộ gia đình. Phòng rẻ hơn mà điện đắt hơn có thể tốn hơn sau vài tháng có máy lạnh.
Tiền phòng tính tròn tháng. Một số chủ trọ tính tròn tháng dù bạn dọn đi ngày đầu tháng; hỏi trước để chọn ngày chuyển.
Phí theo đầu người. Mạng, rác, nước có nơi tính theo số người ở. Ở ghép thì phần mỗi người nhỏ, nhưng thêm người là thêm phí.
Đồ của chủ trọ. Giường, tủ, quạt, máy nước nóng của chủ trọ hỏng trong thời gian ở có thể bị trừ cọc nếu không báo kịp lúc.
Nhiều chuyến xe máy. Tự chở tưởng không tốn, nhưng năm sáu chuyến qua nửa thành phố tốn xăng, thời gian, và đệm, kệ thì không chở được bằng xe máy.
Ổ khoá riêng. Phòng mới nên thay hoặc thêm ổ khoá riêng; nhà trọ đông người thì khoá tủ, khoá xe cũng nên có.
Ngày công làm thêm. Sinh viên làm thêm theo ca, nghỉ một ca để chuyển là mất thu nhập ngày đó.
Đồ để lại. Đồ không mang theo được, bỏ lại có khi chủ trọ tính phí dọn.
Ở ghép: chia tiền cọc và chi phí khi một người chuyển đi
Ở ghép là nơi dễ phát sinh tranh cãi nhất. Lý do là tiền cọc thường do một người đứng tên đặt, các bạn còn lại góp lại cho người đó, và không ai ghi lại ai góp bao nhiêu.
Khi một người chuyển đi mà phòng vẫn tiếp tục thuê, cách làm phổ biến là người vào thay trả phần cọc cho người ra, chủ trọ không phải trả cọc. Nếu chưa có người thay, người ở lại có thể phải gánh thêm phần tiền phòng của người đi cho tới khi tìm được người mới; nên thống nhất trước khoảng thời gian tối đa người ra vẫn góp, ví dụ đến hết tháng báo trước.
Khi cả phòng cùng trả, cọc được chủ trọ trả lại sau khi trừ điện nước và hư hỏng. Phần trừ nên chia theo nguyên tắc đã thống nhất: hư hỏng chung chia đều, hư hỏng do ai thì người đó chịu, điện nước chia theo số người hoặc theo đồng hồ riêng nếu có.
Đồ dùng chung như tủ lạnh nhỏ, nồi cơm, quạt, bàn học mua chung thì nên thoả thuận người giữ lại trả cho người kia phần tương ứng giá trị còn lại. Những thoả thuận này nên ghi vào tin nhắn nhóm ngay từ khi dọn vào ở chung, không chờ đến lúc chia tay mới nói.
Câu nên hỏi chủ trọ mới trước khi đặt cọc
Phòng trọ ít giấy tờ nên câu hỏi càng phải rõ. Hỏi đủ rồi ghi câu trả lời vào tin nhắn gửi lại chủ trọ để có bằng chứng:
- Cọc bao nhiêu, khi trả phòng bao lâu thì nhận lại, những trường hợp nào bị giữ cọc?
- Muốn trả phòng phải báo trước bao lâu?
- Điện, nước tính theo mức nào, có đồng hồ riêng cho từng phòng không?
- Mạng, rác, gửi xe tính theo phòng hay theo người, đã gồm trong tiền phòng chưa?
- Có giới hạn số người ở, có cho người thân tới ở vài hôm không?
- Đồ trong phòng gồm những gì, món nào đang hỏng, có ghi lại không?
- Giờ đóng cổng, chỗ để xe, có được nấu ăn trong phòng không?
Chụp ảnh phòng trước khi dọn đồ vào, nhất là tường, sàn, đồ của chủ trọ. Gửi ảnh cho chủ trọ ngay hôm đó, kèm câu "đây là tình trạng phòng lúc nhận". Đây là cách rẻ nhất để giữ được cọc sau này.
Gom tiền chuyển trọ khi thu nhập ít
Nếu biết trước sẽ chuyển, bạn có thể gom đủ khoảng hở mà không cần vay mượn. Các bước sau dựa trên việc bắt đầu sớm và tách tiền riêng:
- Tính khoảng hở: cọc mới cộng tiền phòng tháng đầu cộng chi phí chuyển, trừ đi tiền phòng hằng tháng bạn vẫn để dành.
- Chia khoảng hở cho số tuần còn lại tới ngày chuyển, ra số tiền cần để riêng mỗi tuần.
- Mở một ngăn tiền riêng, tách ngay mỗi khi nhận lương hoặc tiền làm thêm, không để cuối tuần mới tách.
- Bán bớt đồ không mang theo: sách cũ, quần áo ít mặc, đồ điện còn dùng được. Vừa có thêm tiền, vừa bớt chuyến xe.
- Hỏi chủ trọ mới có cho đặt cọc làm hai lần không, lần đầu giữ phòng, lần sau đủ vào ngày dọn.
- Chọn ngày chuyển sát ngày nhận lương nhất có thể, để khoản tiền phòng tháng đầu rơi vào lúc vừa có thu nhập.
Nếu tính ra số tiền mỗi tuần vượt quá khả năng, đó là tín hiệu nên lùi ngày chuyển hoặc tìm phòng có cọc thấp hơn, thay vì chuyển rồi xoay xở.
Sai lầm hay gặp khi chuyển trọ
Những lỗi dưới đây gặp nhiều ở người lần đầu tự thuê phòng, và gần như đều tránh được bằng một tin nhắn hoặc một phép tính:
- Đặt cọc phòng mới vì sợ mất phòng, rồi mới hỏi chủ trọ cũ thời hạn báo trước.
- Chỉ so tiền phòng, không so giá điện nước và các phí đi kèm.
- Thoả thuận bằng lời, không có tin nhắn nào ghi lại số cọc và điều kiện trả cọc.
- Ở ghép mà không ghi ai góp cọc bao nhiêu, đến khi chuyển đi không ai nhớ.
- Dọn đi để lại đồ không dùng, bị trừ phí dọn hoặc bị giữ cọc.
- Không chụp ảnh phòng lúc nhận, lúc trả không chứng minh được vết hư có sẵn.
Với người ở trọ, mỗi khoản mất đi do những lỗi trên thường bằng cả tuần tiền ăn. Dành mười phút hỏi và ghi lại trước khi chuyển tiền rẻ hơn mọi cách tiết kiệm khác trong lần chuyển.
Tình huống minh hoạ: bạn Hoà chuyển trọ gần chỗ thực tập
Hoà là sinh viên năm cuối, chuyển từ phòng ghép sang phòng ở một mình gần chỗ thực tập. Các số dưới đây là số tròn giả định để minh hoạ, đơn vị trăm nghìn đồng, không phải giá phòng thực tế ở đâu.
Phòng mới tiền phòng 30 một tháng, cọc một tháng 30, tiền phòng tháng đầu 30, phí gửi xe, rác, mạng 2. Phòng cũ Hoà góp phần mình 15 một tháng, chồng nửa tháng là 7,5, làm tròn 8; điện nước chốt phần mình 2. Chở đồ một chuyến xe chở hàng 3, đồ lặt vặt phòng mới 2, sửa và dọn phòng cũ 1.
Tiền mất hẳn: 8 + 3 + 2 + 1 = 14, cộng điện nước 2 là 16. Dự phòng 10 phần trăm của 14 là 1,4, làm tròn 2. Tiền cần trong tay: 30 + 30 + 2 + 16 + 2 = 80. Trừ 15 tiền phòng hằng tháng Hoà vẫn để dành, khoảng hở là 65. Khi bạn vào thay trả lại phần cọc cũ của Hoà, giả định 15, khoảng hở thực còn 50.
Còn sáu tuần tới ngày chuyển, Hoà cần để riêng khoảng 11 mỗi tuần cho khoảng hở 65, vì phần cọc cũ chưa chắc về kịp. Không đủ, Hoà bán chiếc bàn học và tủ vải không mang theo, xin chủ trọ mới đặt cọc hai lần, và chọn ngày dọn ngay sau ngày nhận phụ cấp thực tập.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển phòng trọ cần chuẩn bị bao nhiêu tiền?
Cộng cọc phòng mới, tiền phòng tháng đầu, phí gửi xe, rác, mạng, tiền phòng chồng ngày, điện nước chốt phòng cũ, chi phí chở đồ và đồ lặt vặt, rồi trừ tiền phòng hằng tháng bạn vẫn để dành. Đó là khoảng hở cần có trong tay.
Làm sao không bị mất cọc phòng trọ cũ?
Báo trả phòng đúng thời hạn đã thoả thuận, trả phòng sạch, báo hỏng đồ của chủ trọ ngay khi hỏng trong thời gian ở, chụp ảnh lúc nhận và lúc trả phòng, chốt điện nước có chủ trọ xác nhận, và ghi lại thoả thuận bằng tin nhắn.
Ở ghép mà một người chuyển đi thì tiền cọc xử lý thế nào?
Cách phổ biến là người vào thay trả phần cọc cho người ra. Nếu chưa có người thay, nhóm nên thống nhất trước người ra vẫn góp tiền phòng tới khi nào. Thoả thuận nên được ghi trong tin nhắn nhóm từ lúc bắt đầu ở chung.
Tự chở đồ bằng xe máy có tiết kiệm hơn thuê xe không?
Với vài thùng đồ và quãng đường gần thì có. Nếu có đệm, kệ, tủ hoặc phải đi năm sáu chuyến qua nửa thành phố, một chuyến xe chở hàng thường đỡ tốn xăng, thời gian và an toàn hơn.
Nên chọn phòng rẻ hơn mà điện nước đắt, hay ngược lại?
Tính tổng một tháng theo mức dùng thật của bạn: tiền phòng cộng điện nước cộng các phí khác. Nếu bạn dùng máy lạnh nhiều, giá điện có thể quyết định phòng nào rẻ hơn, không phải tiền phòng.
Có nên vay mượn để đủ tiền chuyển trọ không?
Tốt hơn là tính khoảng hở sớm, tách tiền theo tuần, bán đồ không mang theo và hỏi chủ trọ mới cho đặt cọc hai lần. Nếu vẫn thiếu, lùi ngày chuyển hoặc tìm phòng có cọc thấp hơn thường an toàn hơn cho ngân sách của người ở một mình.