Chuyển trường cho con khi chuyển nhà thường phát sinh năm khối chi: hồ sơ và đi lại làm thủ tục, đồ dùng mới theo quy định của trường mới (đồng phục, sách, vở, đồ dùng), các khoản thu đầu năm hoặc đầu kỳ ở trường mới, chi phí đưa đón thay đổi theo quãng đường, và học bù nếu chương trình hai trường lệch nhau. Nhiều khoản trong đó bạn vừa mới chi ở trường cũ, nên phải chi lần thứ hai trong cùng một năm.
Muốn dự trù sát, tính riêng cho từng con vì mỗi cấp học khác nhau, rồi chọn thời điểm chuyển hợp lý để giảm số khoản phải chi hai lần. Thủ tục giấy tờ chuyển trường và giấy tờ cư trú theo quy định hiện hành của nơi đến; bài này chỉ bàn phần tiền, có bảng để điền, so ba thời điểm chuyển và phép tính minh hoạ với số giả định.
Chuyển trường kéo theo những khối chi nào
Khối thứ nhất là thủ tục. Bản thân giấy tờ thường không tốn bao nhiêu, nhưng cha mẹ phải đi lại giữa trường cũ, trường mới, nơi làm giấy tờ cư trú, có khi về lại nơi cũ khi đã chuyển đi xa. Mỗi lần đi là một nửa ngày công và tiền đi lại.
Khối thứ hai là đồ dùng theo trường mới. Đồng phục mỗi trường một kiểu, có trường có đồng phục thể dục riêng, áo khoác riêng, ba lô hoặc mũ theo mẫu. Sách giáo khoa có thể khác bộ, vở và đồ dùng có danh mục riêng theo lớp.
Khối thứ ba là khoản thu ở trường mới. Mỗi trường có cách thu khác nhau theo đầu năm, theo kỳ hoặc theo tháng; trường ngoài công lập thường có thêm khoản nhập học hoặc giữ chỗ. Cần hỏi rõ khoản nào thu một lần, khoản nào thu theo tháng, khoản nào có thể được tính theo số tháng còn lại khi nhập học giữa năm.
Khối thứ tư là đưa đón và bán trú. Nhà mới gần chỗ làm của cha mẹ nhưng xa trường hơn, hoặc ngược lại. Khoản này lặp lại mỗi tháng nên chênh nhỏ mỗi chuyến cũng thành lớn sau một năm.
Khối thứ năm là theo kịp chương trình: học bù, gia sư ngắn hạn, sách tham khảo khi hai trường dạy lệch tiến độ. Không phải con nào cũng cần, nhưng nên có một dòng trong bảng.
Bảng dự trù chuyển trường cho từng con
Chép bảng thành một bản cho mỗi con. Cột cuối để trống cho số của bạn; dòng nào không áp dụng thì ghi số không.
| Hạng mục | Khi nào chi | Cách ước lượng | Số của bạn |
|---|---|---|---|
| Đi lại làm thủ tục | Bốn đến hai tuần trước | Số lần đi nhân tiền đi lại, cộng nửa ngày công mỗi lần | |
| Đồng phục | Trước ngày nhập học | Số bộ cần cho một tuần theo lịch của trường mới | |
| Sách, vở, đồ dùng | Trước ngày nhập học | Theo danh mục của lớp, trừ những gì dùng lại được | |
| Khoản thu nhập học hoặc đầu kỳ | Ngày nhập học | Hỏi trường danh sách khoản thu và cách tính khi vào giữa năm | |
| Học phí, bán trú theo tháng | Hằng tháng | Mức theo tháng nhân số tháng còn lại trong năm học | |
| Đưa đón | Hằng tháng | Số chuyến mỗi tháng nhân chi phí một chuyến, hoặc mức xe đưa đón theo tháng | |
| Học bù, gia sư ngắn hạn | Một đến ba tháng đầu | Số buổi nhân mức mỗi buổi, chỉ khi cần | |
| Khoản đã nộp ở trường cũ không lấy lại được | Đã chi | Ghi để biết thiệt hại thật của lần chuyển | |
| Dự phòng | Suốt học kỳ đầu | Khoảng 10 phần trăm các khoản một lần |
Tách khoản một lần và khoản hằng tháng. Khoản một lần cần có tiền trước ngày nhập học; khoản hằng tháng thì cần đưa vào chi tiêu cố định của gia đình, thay cho mức cũ ở trường trước. Với nhà có hai con trở lên, cộng riêng từng bảng rồi mới cộng chung, để thấy con nào làm tổng tăng nhiều nhất và cân nhắc thời điểm chuyển riêng cho từng con.
Khoản hay quên khi chuyển trường
Khoản đã nộp cả năm ở trường cũ. Bảo hiểm, quỹ lớp, tiền đồ dùng chung, khoản đầu năm; phần lớn không được hoàn khi chuyển giữa năm.
Đồng phục mùa khác. Chuyển vào mùa nóng mua áo cộc tay, vài tháng sau lại phải mua đồng phục mùa lạnh hoặc áo khoác theo mẫu.
Đồ dùng học tập theo danh mục riêng. Loại vở, bút, bảng con, đồ thủ công mỗi trường yêu cầu khác nhau, đồ cũ có khi không dùng được.
Ăn sáng và ăn vặt ngoài trường. Đường đi học xa hơn, con đi sớm hơn, thói quen ăn sáng ở nhà đổi thành mua dọc đường.
Thời gian của cha mẹ. Đưa đón xa hơn có khi làm một người phải đổi giờ làm, bớt giờ làm thêm hoặc thuê người đưa đón.
Câu lạc bộ, năng khiếu. Lớp bơi, vẽ, đàn ở gần nhà cũ phải tìm chỗ mới, có khoản nhập học hoặc mua đồ học lại từ đầu.
Đồ cho con làm quen. Con lớn có khi cần điện thoại cơ bản để liên lạc khi đi học một mình ở khu mới, hoặc xe đạp nếu trường gần.
Ngày nghỉ làm của cha mẹ. Ngày làm thủ tục, ngày nhập học đầu tiên, buổi họp phụ huynh đầu tiên ở trường mới.
Chọn thời điểm chuyển: đầu năm, giữa kỳ hay giữa năm
Thời điểm chuyển quyết định bao nhiêu khoản phải chi hai lần. Không phải nhà nào cũng chọn được, nhưng nếu có thể lùi hoặc dời vài tuần, bảng dưới giúp so.
| Thời điểm | Khoản chi hai lần | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Đầu năm học | Ít nhất: gần như chỉ chi ở trường mới | Phải chốt nhà trước kỳ tuyển sinh, có khi trước cả tháng chuyển |
| Giữa năm, sau học kỳ một | Trung bình: đồng phục, sách có thể dùng lại một phần | Hỏi trường mới về khoản thu theo số tháng còn lại |
| Giữa kỳ | Nhiều nhất: đồ dùng, khoản thu đầu kỳ, học bù | Con dễ hụt kiến thức, cần dòng học bù |
| Cha mẹ chuyển trước, con chuyển sau | Đưa đón hoặc ở tạm cho con tới hết kỳ | Phát sinh chi phí sống ở hai nơi, cần tính riêng |
Phương án cha mẹ dọn trước, con học hết kỳ ở trường cũ rồi mới chuyển nghe đỡ cho con, nhưng kéo theo chi phí đi lại hằng tuần hoặc gửi con ở nhà người thân. Tính thử cả hai phương án trước khi quyết.
Tính chi phí đưa đón theo tháng
Đưa đón là khoản lặp lại nên cần tính kỹ hơn khoản một lần. Làm theo bốn bước:
- Đo quãng đường từ nhà mới tới trường và từ trường tới chỗ làm của người đưa đón, tính cả chiều về.
- Đếm số chuyến một ngày: có về trưa không, có đón ở lớp học thêm không, có ngày thứ Bảy không.
- Nhân số chuyến một ngày với số ngày học trong tháng, rồi nhân với chi phí một chuyến theo cách đi của nhà bạn: xăng xe, xe đưa đón của trường, xe công nghệ hoặc người đưa đón thuê.
- So con số này với mức đưa đón ở nhà cũ. Phần chênh nhân với số tháng còn lại của năm học là con số cần thêm vào ngân sách năm.
Nếu nhà có hai con học hai trường, tính riêng rồi xem có gộp được tuyến không. Đôi khi chọn trường gần nhau cho hai con tiết kiệm hơn chọn trường tốt hơn một chút cho từng con.
Tình huống minh hoạ: nhà chị Thu chuyển giữa năm với hai con
Nhà chị Thu chuyển nhà sau học kỳ một, con lớn học cấp hai, con nhỏ học cấp một. Các số dưới đây là số tròn giả định để minh hoạ, đơn vị trăm nghìn đồng, không phải mức thu thực tế của trường nào.
Con lớn: đồng phục 6, sách vở bổ sung 3, khoản nhập học giữa năm ở trường mới 5, gia sư ngắn hạn hai tháng 8. Cộng 22. Con nhỏ: đồng phục 4, đồ dùng 2, khoản nhập học 5. Cộng 11. Đi lại làm thủ tục cho cả hai con 2. Tổng khoản một lần 22 + 11 + 2 = 35. Dự phòng 10 phần trăm là 3,5, làm tròn 4. Cần có trước ngày nhập học 39.
Khoản hằng tháng: đưa đón ở nhà cũ hai con đi bộ, không tốn. Nhà mới phải chở xe máy hai trường, chi phí xăng và gửi xe thêm 6 mỗi tháng. Bán trú con nhỏ tăng 2 mỗi tháng. Thêm 8 mỗi tháng, nhân năm tháng còn lại là 40.
Như vậy chuyển trường giữa năm làm nhà chị Thu tốn thêm khoảng 39 cộng 40 bằng 79 trong phần còn lại của năm học, gấp đôi con số chị nghĩ ban đầu vì chị chỉ tính khoản một lần.
Câu nên hỏi trường mới và sai lầm hay gặp
Hỏi đủ trước khi quyết định, ghi câu trả lời vào cùng một trang để so nếu bạn đang cân nhắc hai trường:
- Các khoản thu trong năm gồm những gì, khoản nào thu một lần, khoản nào thu theo tháng?
- Nhập học giữa năm thì khoản thu đầu năm tính đủ hay tính theo số tháng còn lại?
- Đồng phục có mấy loại, mua ở đâu, có cần mua đủ ngay không?
- Danh mục sách và đồ dùng của lớp có khác chương trình trường cũ không?
- Có xe đưa đón, bán trú, trông muộn không và tính phí thế nào?
- Trường có hỗ trợ học sinh chuyển đến theo kịp chương trình không?
Những câu này giúp bạn điền bảng dự trù bằng số thật của trường mới, thay vì ước theo kinh nghiệm ở trường cũ vốn có thể khác xa.
Hai sai lầm hay gặp nhất là chọn nhà trước rồi mới tìm trường, để rồi phải đưa đón xa suốt nhiều năm, và chỉ tính khoản một lần mà bỏ qua chênh lệch hằng tháng. Nếu có thể, hãy chọn khu nhà sau khi đã biết con sẽ học trường nào, và luôn nhân phần chênh hằng tháng với số tháng còn lại để thấy con số cả năm.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển trường cho con tốn những khoản gì?
Gồm đi lại làm thủ tục, đồng phục và đồ dùng theo trường mới, khoản thu nhập học hoặc đầu kỳ, học phí và bán trú theo tháng, chi phí đưa đón thay đổi, và có thể thêm học bù. Tính riêng cho từng con vì mỗi cấp học khác nhau.
Chuyển trường lúc nào đỡ tốn nhất?
Thường là đầu năm học, vì gần như không phải chi hai lần cho đồng phục, sách vở và khoản đầu năm. Chuyển giữa kỳ tốn nhất vì vừa mất phần đã nộp ở trường cũ, vừa phải nộp lại ở trường mới và có thể cần học bù.
Khoản đã nộp ở trường cũ có được hoàn lại không?
Tuỳ từng trường và từng khoản; nhiều khoản thu theo năm không được hoàn khi chuyển giữa năm. Hỏi trường cũ trước khi quyết định ngày chuyển, và ghi phần không hoàn được vào bảng để biết thiệt hại thật.
Có nên để con học hết năm ở trường cũ rồi mới chuyển?
Đỡ xáo trộn cho con, nhưng phát sinh chi phí đi lại xa hằng ngày hoặc gửi con ở nhà người thân. Tính cả hai phương án bằng số của nhà bạn, cộng thêm thời gian và sức của người đưa đón, rồi mới quyết.
Có cần dự trù tiền học thêm khi chuyển trường không?
Nên có một dòng, dù có thể không dùng tới. Chương trình hai trường có thể lệch tiến độ hoặc khác cách dạy; vài tuần học bù giúp con theo kịp. Nếu không cần, khoản này chuyển sang dự phòng chung của gia đình.
Thủ tục chuyển trường cần giấy tờ gì?
Theo quy định hiện hành của cơ quan quản lý giáo dục và yêu cầu của trường nơi đến, có liên quan tới giấy tờ cư trú ở địa chỉ mới. Hỏi trực tiếp trường mới danh sách hồ sơ để không phải đi lại nhiều lần.