TienLieu.comTiên Liệu
Mang thai, sinh con và năm đầu

Thuê người trông trẻ, gửi nhà trẻ hay nhờ ông bà: so chi phí khi mẹ đi làm lại

Bốn phương án trông bé khi mẹ đi làm lại, cách quy về chi phí mỗi tháng có đủ khoản ẩn, câu nên hỏi người trông và nhà trẻ, cùng phương án dự phòng khi người trông nghỉ.

A grandfather pushing a stroller along a tree-lined residential lane while a young mother waves goodbye at a gate, wide shot from behind, early morning mist

Khi mẹ đi làm lại, có bốn phương án trông bé phổ biến: thuê người trông tại nhà cả ngày, thuê người theo giờ, gửi nhóm trẻ hoặc nhà trẻ, và nhờ ông bà. Để so cho đúng, quy mọi phương án về chi phí một tháng có đủ khoản ẩn như ăn ở, đi lại, đưa đón, ngày nghỉ, rồi cộng thêm khoản dự phòng cho những ngày người trông không làm được.

Người trông thường là dòng chi lớn nhất của nửa cuối năm đầu và kéo dài sang những năm sau, nên một quyết định sai ở đây tốn hơn mọi món đồ sơ sinh cộng lại. Bài này không nói phương án nào tốt hơn, vì điều đó phụ thuộc vào gia đình, mà chỉ giúp bạn đặt các phương án lên cùng một bảng. Mọi số trong bài là đơn vị tròn giả định để minh hoạ, không phải mức lương hay học phí thật.

Bốn phương án và chỗ tiền ẩn của từng phương án

Người trông tại nhà cả ngày. Tiền công theo tháng là phần thấy được. Phần ẩn: ăn uống, có khi chỗ ở, thưởng dịp lễ Tết, ngày nghỉ của người trông mà gia đình phải tự lo, và tiền đi lại khi người trông về quê. Phương án này linh hoạt về giờ giấc nhưng phụ thuộc vào một người.

Người trông theo giờ. Hợp khi bố mẹ làm nửa ngày hoặc có người thân trông một phần. Chi phí tính theo số giờ thực tế, nên những tháng làm muộn nhiều thì tiền tăng. Phần ẩn là phí đi lại của người trông và giờ trả thêm khi bạn về muộn.

Nhóm trẻ, nhà trẻ. Học phí theo tháng là phần thấy được. Phần ẩn: tiền ăn, phí nhập học, đồng phục, đồ dùng cá nhân, phí trông thêm giờ, và chi phí đưa đón. Bé dễ ốm hơn trong những tháng đầu đi nhà trẻ, nên có thêm khám ốm và ngày bố mẹ phải nghỉ ở nhà trông.

Ông bà trông cháu. Không có tiền công nhưng thường có chi sinh hoạt cho ông bà, đi lại nếu ông bà ở xa, quà biếu, và có khi chi phí cho nhà ở quê không người trông. Phần quan trọng nhất không ghi được bằng tiền là sức khoẻ của ông bà khi phải trông một em bé cả ngày.

Kết hợp. Nhiều gia đình kết hợp, ví dụ ông bà trông buổi sáng, người theo giờ buổi chiều. Khi tính, cộng riêng từng phần rồi gộp, đừng lấy trung bình.

Quy về chi phí một tháng: bảng so trên cùng khung

Điền mỗi cột một phương án. Số trong ngoặc là đơn vị giả định minh hoạ cho một tháng, không phải mức lương hay học phí thật.

Dòng chiNgười trông cả ngàyNgười theo giờNhà trẻÔng bà
Tiền công hoặc học phíCông tháng (5)Số giờ × giá giờ (3,5)Học phí (3)Không (0)
Ăn uốngThêm một người (1)Không (0)Tiền ăn ở trường (0,8)Thêm một đến hai người (1,5)
Đi lại, đưa đónÍt (0,1)Phí đi lại (0,3)Đưa đón hai lượt (0,4)Vé xe về quê chia theo tháng (0,3)
Phí một lần chia theo thángThưởng lễ Tết (0,4)Không (0)Nhập học, đồng phục (0,3)Quà biếu (0,5)
Ngày nghỉ và ốmNgày người trông nghỉ (0,3)Ít (0,1)Bố mẹ nghỉ trông bé ốm (0,6)Ông bà mệt (0,2)
Cộng một tháng6,83,95,12,5
Số của bạn……………………

Kiểm tra cộng: cột một 5 + 1 + 0,1 + 0,4 + 0,3 = 6,8; cột hai 3,5 + 0 + 0,3 + 0 + 0,1 = 3,9; cột ba 3 + 0,8 + 0,4 + 0,3 + 0,6 = 5,1; cột bốn 0 + 1,5 + 0,3 + 0,5 + 0,2 = 2,5. Phần ẩn chiếm từ khoảng một phần năm đến gần một nửa chi phí thật, tuỳ phương án. Phương án người theo giờ trông rẻ nhưng chỉ phủ được một phần ngày; nhà trẻ thường còn phụ thuộc tháng tuổi bé được nhận.

Câu nên hỏi trước khi thuê người trông hoặc chọn nhà trẻ

Hỏi trực tiếp và ghi lại câu trả lời, nhất là những điều liên quan tiền và ngày nghỉ. Đây là chỗ hay phát sinh nhất về sau.

  1. Tiền công hoặc học phí đã gồm những gì, phần nào thu thêm như tiền ăn, đồ dùng, giờ trông thêm?
  2. Một tháng người trông nghỉ mấy ngày, những ngày đó gia đình tự lo hay có người thay?
  3. Dịp lễ Tết, người trông nghỉ bao lâu, có thưởng không, mức thưởng tính thế nào?
  4. Với nhà trẻ: nhận bé từ tháng tuổi nào, giờ đón muộn nhất, đón muộn tính phí ra sao?
  5. Khi bé ốm phải nghỉ ở nhà nhiều ngày, học phí có được trừ không?
  6. Khi một bên muốn chấm dứt, báo trước bao lâu, có khoản cọc hay phí nào không được hoàn?

Câu thứ năm và thứ sáu thường bị bỏ qua vì ngại. Nhưng tháng đầu đi nhà trẻ bé có thể nghỉ ốm nhiều ngày, và quan hệ với người trông có thể không hợp; biết trước luật chơi giúp gia đình không bị mất tiền hai lần khi phải đổi phương án.

Khoản hay quên khi dự trù chi phí trông trẻ

Những khoản này không nằm trong bảng lương hay bảng học phí nhưng gặp ở gần như mọi gia đình trong năm đầu bé có người trông.

  • Tháng chồng lấn khi thử người trông mới: vẫn phải có người cũ hoặc người thân trông cùng vài ngày.
  • Đồ dùng mang theo khi gửi trẻ: bộ đồ thay, tã, bình, phải có hai bộ để luân phiên.
  • Bố mẹ xin nghỉ hoặc làm ít giờ hơn trong tuần đầu bé đi nhà trẻ để làm quen.
  • Tiền trông thêm giờ những hôm tăng ca, kẹt xe.
  • Quà cảm ơn người trông, cô giáo dịp lễ, tuỳ văn hoá từng nơi.
  • Chi phí khi người trông xin nghỉ đột ngột: thuê gấp người theo giờ với giá cao hơn.
  • Tăng tiền công hằng năm hoặc học phí điều chỉnh theo năm học.

Đặt khoảng 10–15% chi phí trông trẻ hằng tháng làm quỹ cho nhóm này. Riêng tháng đầu của một phương án mới, đặt cao hơn, khoảng 25%, vì thường có chồng lấn và làm quen.

Phương án dự phòng: khi người trông nghỉ hoặc bé không đi nhà trẻ được

Mọi phương án trông bé đều có ngày không làm được: người trông ốm, về quê, ông bà mệt, bé ốm không được đi nhà trẻ. Câu hỏi không phải là có xảy ra không mà là xảy ra bao nhiêu ngày một năm và ai sẽ trông những ngày đó. Gia đình không có câu trả lời thường giải quyết bằng ngày nghỉ không lương của mẹ, và đó cũng là tiền.

Minh hoạ với số giả định: một năm có khoảng 15 ngày cần phương án dự phòng. Nếu bố mẹ thay nhau nghỉ và mỗi ngày nghỉ mất 0,25 đơn vị thu nhập, khoản này là 3,75 đơn vị một năm. Nếu thuê người theo giờ những ngày đó với 0,2 đơn vị mỗi ngày, khoản này là 3 đơn vị. Chênh lệch không lớn, nhưng phương án thuê giữ được ngày phép của bố mẹ cho những việc khác.

Cách chuẩn bị: có danh sách hai hoặc ba người có thể trông theo giờ khi cần, đã gặp và nói chuyện trước; thoả thuận với nơi làm về khả năng làm từ xa vài ngày; nếu có ông bà ở gần, nhờ ông bà làm phương án dự phòng thay vì phương án chính. Dòng "dự phòng người trông" nên nằm trong bảng ngay từ đầu, không chờ tới ngày đầu tiên người trông báo nghỉ.

Tình huống minh hoạ: nhà anh Phong so ba phương án cho năm đầu tiên

Tình huống giả định. Anh Phong và chị Ngân đều làm giờ hành chính, bé tròn sáu tháng khi chị Ngân đi làm lại. Ông bà nội ở tỉnh khác, còn khoẻ nhưng ông còn đi làm. Hai người so ba phương án cho sáu tháng còn lại của năm đầu, dùng bảng chi phí một tháng ở trên.

Phương án một, thuê người trông cả ngày: 6,8 × 6 = 40,8 đơn vị. Phương án hai, bà nội lên trông, ông ở quê: chi phí ông bà theo bảng 2,5 đơn vị một tháng, cộng chi phí ông ở quê sinh hoạt riêng 0,5 đơn vị, là 3 × 6 = 18 đơn vị. Phương án ba, nhà trẻ: nhà trẻ gần nhà chỉ nhận bé từ một tuổi, nên không áp dụng được trong năm đầu.

Chênh lệch giữa phương án một và hai là 22,8 đơn vị. Hai người chọn phương án hai, nhưng thêm dòng dự phòng 2 đơn vị để thuê người theo giờ những tuần bà về quê, và cam kết một khoản quà biếu cuối năm để bà không cảm thấy bị coi là "người trông không công". Tổng là 18 + 2 = 20 đơn vị, vẫn thấp hơn một nửa phương án một.

Sai lầm hay gặp khi chọn phương án trông trẻ

So tiền công với học phí trần. Hai con số này không cùng khung. Phải cộng đủ ăn uống, đi lại, phí một lần, ngày nghỉ rồi mới so, nếu không phương án nhìn rẻ hơn có thể đắt hơn.

Chọn phương án rồi mới tìm hiểu tháng tuổi được nhận. Nhiều nhóm trẻ, nhà trẻ chỉ nhận bé từ một mốc tháng tuổi nhất định. Hỏi trước khi chốt ngày mẹ đi làm lại.

Không có phương án dự phòng. Ngày người trông nghỉ hoặc bé ốm luôn đến. Không có người thay thì ngày nghỉ không lương của bố mẹ trở thành khoản chi lặng lẽ.

Coi ông bà là phương án không giới hạn. Ông bà cũng cần nghỉ, có việc riêng, có sức khoẻ riêng. Dự trù thêm người theo giờ cho những tuần ông bà về quê hoặc mệt.

Không thoả thuận rõ từ đầu. Ngày nghỉ, thưởng, giờ trông thêm, báo trước khi chấm dứt nên nói rõ ngay buổi đầu. Thoả thuận mơ hồ là nguồn của phần lớn phát sinh về tiền và về quan hệ.

Quên điều chỉnh khi bé lớn. Khi bé biết đi, ăn nhiều hơn, nhu cầu trông cũng đổi. Xem lại bảng mỗi sáu tháng, vì phương án tốt nhất lúc bé sáu tháng chưa chắc còn hợp lúc bé mười tám tháng.

Câu hỏi thường gặp

Nhờ ông bà trông cháu có tốn tiền không?

Có, dù không có tiền công. Thường có chi sinh hoạt cho ông bà, đi lại nếu ông bà ở xa, quà biếu và có khi chi phí cho nhà ở quê. Ngoài tiền, cần cân nhắc sức khoẻ của ông bà khi trông bé cả ngày trong thời gian dài.

Gửi nhà trẻ có rẻ hơn thuê người trông cả ngày không?

Thường học phí thấp hơn tiền công người trông cả ngày, nhưng còn tiền ăn, phí một lần, đưa đón và ngày bố mẹ nghỉ khi bé ốm. Quy cả hai về chi phí một tháng có đủ khoản ẩn rồi mới so, và kiểm tra nhà trẻ có nhận bé ở tháng tuổi của con không.

Người trông theo giờ hợp với gia đình nào?

Hợp với gia đình có bố hoặc mẹ làm bán thời gian, làm từ xa một phần, hoặc có người thân trông một phần ngày. Nếu cả hai làm giờ hành chính cả ngày, chi phí theo giờ cộng lại có thể không rẻ hơn thuê cả ngày.

Nên dự phòng bao nhiêu cho những ngày người trông nghỉ?

Ước lượng số ngày cần dự phòng trong năm, thường từ mười ngày đến vài chục ngày tính cả ngày bé ốm, nhân với chi phí thuê người theo giờ hoặc thu nhập mất của bố mẹ mỗi ngày nghỉ. Ghi thành một dòng riêng trong bảng chi phí trông trẻ.

Có nên trả thưởng hoặc quà cho người trông dịp lễ Tết không?

Tuỳ thoả thuận và văn hoá từng nơi, nhưng nên thống nhất từ đầu để tránh hiểu lầm. Dù quyết định thế nào, đưa khoản này vào bảng dự trù bằng cách chia theo tháng, để không bị bất ngờ khi tới dịp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138