TienLieu.comTiên Liệu
Chăm cha mẹ già, nằm viện

Thuê người chăm người già tại nhà: dự trù tiền công, ăn ở và ngày nghỉ

Bốn hình thức thuê người chăm người già, các khoản quanh tiền công như ăn ở, ngày nghỉ, người thay, thưởng Tết, câu nên hỏi và cách tính chi phí một năm.

A Vietnamese caregiver helping an elderly woman with a walker along a tiled hallway at home, both seen from behind, late afternoon light, warm beige tones

Chi phí thuê người chăm người già tại nhà không dừng ở tiền công. Với người ở lại, cần cộng tiền ăn, chỗ ngủ, ngày nghỉ hằng tuần và người thay trong ngày nghỉ, thưởng dịp Tết, tiền xe về quê, phí giới thiệu nếu qua trung tâm. Cộng đủ, tổng một năm thường cao hơn "tiền công nhân mười hai" khoảng một phần năm đến một phần ba.

Bài này đi qua bốn hình thức thuê thường gặp, bảng các khoản xoay quanh người chăm, danh sách câu nên hỏi trước khi nhận người, và cách quy chi phí về một năm để so các phương án. Mức công cụ thể khác nhau theo tỉnh thành, mức độ chăm và yêu cầu chuyên môn, nên bài không đưa giá; các con số trong ví dụ là số tròn giả định quy về đơn vị để minh hoạ cách tính.

Bốn hình thức thuê người chăm và khi nào hợp

Chọn hình thức trước, vì mỗi hình thức kéo theo một bộ khoản chi khác nhau. Bảng dưới so theo đặc điểm, không theo giá.

Hình thứcHợp với aiKhoản đi kèmĐiểm cần lưu ý
Theo giờ, vài buổi một tuầnCha mẹ còn tự lo phần lớn, cần người tắm rửa, dọn dẹp, đi khám cùngTiền xe nếu ở xa, giờ tối thiểu mỗi lầnKhó tìm người cố định, giá theo giờ cao hơn tính theo tháng
Ban ngày, về nhà buổi tốiCon đi làm ban ngày, tối có người trong nhàBữa trưa, ngày nghỉ, thưởngĐêm vẫn do con lo, cần tính sức người trực đêm
Ở lại cùng nhàCha mẹ cần người cả ngày lẫn đêmĂn, chỗ ngủ, ngày nghỉ, người thay, thưởng Tết, tiền xe về quêTổng chi cao nhất, phụ thuộc nhiều vào một người
Nhân viên y tế đến theo lượtCần thay băng, chăm vết mổ, tập phục hồi theo chỉ địnhPhí mỗi lượt, đi lạiKhông thay được người chăm sinh hoạt hằng ngày

Nhiều nhà kết hợp hai hình thức: người ban ngày lo sinh hoạt, nhân viên y tế đến theo lượt cho việc chuyên môn. Khi đó bảng dự trù có hai dòng riêng, đừng gộp vào một con số "tiền thuê người".

Bảng các khoản xoay quanh người chăm ở lại

Đây là phần gia đình hay bỏ sót nhất. Ghi đủ từng dòng, dòng nào không có thì ghi số không, để thấy rõ mình đã cân nhắc.

KhoảnKhi nào chiCách ước lượngSố của bạn
Tiền công thángHằng thángTheo thoả thuận, ghi rõ số ngày nghỉ đã gồm hay chưa……
Ăn uốngHằng thángThêm một suất ăn vào chi chợ của nhà……
Chỗ ngủ, đồ dùng cá nhânMột lần khi nhận ngườiGiường, nệm, tủ nhỏ, chăn gối……
Người thay ngày nghỉHằng tuần hoặc hằng thángSố ngày nghỉ × công một ngày theo giờ, hoặc ngày công của con……
Thưởng dịp TếtMột lần mỗi nămThường tính theo tỷ lệ tiền công tháng, thoả thuận từ đầu……
Tiền xe về quêDịp nghỉ dàiSố chuyến trong năm × giá vé khứ hồi……
Người thay dịp TếtMột lần mỗi nămSố ngày người chăm nghỉ Tết × công ngày Tết, thường cao hơn ngày thường……
Phí giới thiệuKhi nhận người, khi đổi ngườiHỏi trung tâm mức phí và thời gian bảo hành đổi người……
Điện thoại, đi lại việc chămHằng thángThẻ điện thoại, xe đưa cha mẹ đi khám nếu người chăm đi cùng……

Hai dòng người thay, ngày nghỉ hằng tuần và dịp Tết, là nơi chi phí thật vượt dự trù nhiều nhất. Người chăm cũng cần nghỉ, và cha mẹ không thể tự lo trong những ngày đó. Nếu con cháu không thay được, phải có ngân sách cho người khác.

Khoản hay quên khi thuê người chăm

Ngoài bảng trên, còn những khoản nhỏ hơn nhưng lặp lại. Nhiều gia đình chỉ nhận ra sau vài tháng, khi thấy chi tiêu nhà tăng mà không rõ vì sao.

  • Tháng giao thoa khi đổi người: người cũ chưa đi, người mới đã đến, trả hai bên vài ngày.
  • Thời gian thử việc có thể phải thử hai, ba người mới chọn được người hợp.
  • Điện nước tăng vì thêm một người ở và giặt giũ nhiều hơn.
  • Đồ bảo hộ như găng tay, khẩu trang, tạp dề, dung dịch rửa tay.
  • Khám sức khoẻ khi nhận người, nếu gia đình yêu cầu.
  • Bồi dưỡng khi cha mẹ ốm nặng và người chăm phải thức đêm nhiều hơn thoả thuận.
  • Chi phí khi người chăm ốm: thuốc, ngày nghỉ đột xuất, người thay gấp.
  • Khoản tăng công hằng năm, nhất là sau Tết khi mặt bằng công thường điều chỉnh.

Khoản tăng công hằng năm hay bị bỏ qua vì gia đình tính chi phí theo năm đầu. Nên dự trù năm sau cao hơn năm trước một tỷ lệ nhất định, và hỏi trước người chăm hoặc trung tâm về cách điều chỉnh để không bị động sau Tết.

Câu nên hỏi trước khi nhận người chăm

Hỏi đủ trước khi nhận người giúp tránh tranh cãi về tiền sau này. Ghi câu trả lời thành tin nhắn hoặc giấy viết tay có hai bên ký.

  • Tiền công đã gồm những ngày nghỉ nào, nghỉ ngày nào trong tuần, có cộng dồn được không.
  • Ngày lễ, Tết làm thì tính công thế nào, nghỉ thì nghỉ bao nhiêu ngày.
  • Những việc người chăm làm: tắm rửa, thay tã, nấu ăn cho cha mẹ, nấu cho cả nhà, dọn nhà, đi chợ. Việc nào ngoài thoả thuận.
  • Ban đêm có phải dậy bao nhiêu lần, nếu nhiều hơn có tính thêm không.
  • Báo trước bao nhiêu ngày nếu muốn nghỉ hẳn, và gia đình báo trước bao nhiêu ngày nếu không thuê nữa.
  • Với trung tâm: phí giới thiệu một lần hay hằng tháng, đổi người miễn phí trong bao lâu, ai chịu trách nhiệm khi có sự cố.
  • Trả lương ngày nào, tiền mặt hay chuyển khoản, có ứng trước không.

Câu hỏi về việc làm và không làm quan trọng ngang câu hỏi về tiền. Nhiều mâu thuẫn bắt đầu khi gia đình nghĩ người chăm nấu cho cả nhà, còn người chăm nghĩ chỉ lo cho cụ.

Quy về chi phí một năm: phép tính minh hoạ

Số tròn giả định, quy về đơn vị. Gia đình thuê một người ở lại, tiền công 10 đơn vị một tháng, nghỉ bốn ngày một tháng. Ăn uống thêm 2 đơn vị một tháng. Bốn ngày nghỉ, gia đình thuê người theo ngày, mỗi ngày 0,5 đơn vị, tức 2 đơn vị một tháng.

Chi đều một tháng: 10 + 2 + 2 = 14 đơn vị; mười hai tháng là 168 đơn vị. Khoản một năm một lần: thưởng Tết bằng một tháng công là 10 đơn vị, người thay mười ngày Tết với công ngày Tết 1 đơn vị một ngày là 10 đơn vị, tiền xe về quê hai chuyến 2 đơn vị, đồ dùng chỗ ngủ 3 đơn vị. Cộng 25 đơn vị. Tổng năm đầu là 168 + 25 = 193 đơn vị.

So với cách nghĩ đơn giản "10 đơn vị nhân 12 tháng là 120", tổng thật cao hơn 73 đơn vị, tức khoảng 61%. Mức chênh này lớn hơn mức thường gặp vì ví dụ giả định thuê hẳn người thay cho mọi ngày nghỉ; nếu con cháu thay được phần lớn ngày nghỉ, chênh lệch rơi về khoảng một phần năm đến một phần ba như đã nói ở đầu bài. Dù nhà bạn ở trường hợp nào, phép tính này cho thấy vì sao dự trù phải liệt kê từng dòng.

Dòng tiền ba tháng đầu khi nhận người chăm

Tháng đầu nhận người luôn tốn hơn các tháng sau vì dồn khoản một lần. Bảng dưới theo cùng số giả định ở mục trên, tiền công 10 đơn vị một tháng, để bạn thấy cần chuẩn bị sẵn bao nhiêu trước ngày người chăm đến.

MốcKhoản chi chínhSố minh hoạGhi chú
Một tuần trước khi nhận ngườiGiường, nệm, tủ, chăn gối, đồ bảo hộ; phí giới thiệu nếu qua trung tâm3 + 2 = 5 đơn vịPhí giới thiệu giả định 2 đơn vị, hỏi trung tâm số thật
Tuần đầu đến hết tháng mộtTiền công, ăn uống, người thay ngày nghỉ14 đơn vịCó nhà trả lương giữa tháng đầu để người chăm yên tâm
Tháng haiNhư tháng một, có thể thêm vài ngày thử người khác nếu chưa hợp14 đơn vịGiữ thêm 3 đến 5 ngày công phòng khi phải đổi người
Tháng baChi đều14 đơn vịLúc này mới biết mức chi thật để chốt góp dài hạn
Cộng ba tháng đầu5 + 14 × 3 = 47 đơn vịSo với chi đều ba tháng là 42 đơn vị

Khoản chênh 5 đơn vị của tháng đầu nghe nhỏ, nhưng nếu phải đổi người một lần trong ba tháng, phí giới thiệu và ngày giao thoa có thể lặp lại. Vì vậy anh chị em nên góp trước một khoản bằng chi đều một tháng rưỡi, thay vì góp đúng một tháng rồi hụt ngay khi có biến động.

Sai lầm hay gặp khi thuê người chăm

Chọn người chỉ theo tiền công thấp. Người công thấp nhưng không hợp, nghỉ sau hai tuần, gia đình lại mất phí giới thiệu, ngày thử việc và tháng giao thoa. Tổng chi cho việc đổi người nhiều lần thường vượt phần chênh tiền công.

Không có kế hoạch cho ngày nghỉ. Đến ngày nghỉ mới lo người thay, con cháu phải xin nghỉ làm đột xuất. Lên lịch ngày nghỉ theo tháng và chốt người thay trước.

Thoả thuận miệng. Khi có bất đồng, hai bên nhớ khác nhau. Một tin nhắn tóm tắt những điểm đã thống nhất là đủ để tránh phần lớn tranh cãi.

Giao hết cho người chăm, con không ghé. Người thân vẫn cần ghé thường xuyên để biết cha mẹ thật sự được chăm thế nào. Ghé đột xuất vài lần mỗi tháng cũng là cách giữ chất lượng mà không tốn thêm tiền.

Không giữ khoản cho lúc người chăm nghỉ đột ngột. Người chăm có việc nhà phải về gấp là chuyện thường gặp, nhất là sau Tết. Nếu không có sẵn vài ngày công để thuê người thay theo ngày, một người con phải nghỉ làm cả tuần. Khoản này nên nằm trong quỹ đệm, không lấy từ tiền chi đều.

Câu hỏi thường gặp

Thuê người chăm người già theo tháng hay theo giờ thì lợi hơn?

Nếu cha mẹ chỉ cần người vài buổi một tuần, theo giờ thường lợi hơn dù giá mỗi giờ cao. Khi số giờ cần mỗi tuần nhiều lên, quy về tháng để so: lấy số giờ nhân giá theo giờ, đặt cạnh tiền công tháng cộng các khoản đi kèm của người ở lại.

Có cần làm hợp đồng khi thuê người chăm không?

Nên có văn bản ghi các điểm chính như tiền công, ngày nghỉ, việc phải làm, thời gian báo trước khi nghỉ. Văn bản đơn giản có chữ ký hai bên hoặc tin nhắn xác nhận đều giúp hai bên rõ ràng. Các vấn đề pháp lý cụ thể nên hỏi người có chuyên môn.

Thưởng Tết cho người chăm thường tính thế nào?

Nhiều gia đình thưởng theo tỷ lệ tiền công tháng, phổ biến là một tháng nếu người chăm làm đủ năm, ít hơn nếu mới làm vài tháng. Điều quan trọng là nói rõ từ lúc nhận người để không thành áp lực bất ngờ cuối năm.

Người chăm nghỉ Tết thì gia đình xoay xở thế nào?

Có ba hướng: con cháu tự chăm trong những ngày đó, thuê người thay theo ngày với giá ngày Tết, hoặc gửi cha mẹ ở cơ sở chăm sóc ngắn ngày. Hướng nào cũng có chi phí, nên đặt vào bảng dự trù từ đầu năm.

Thuê qua trung tâm hay người quen giới thiệu tốt hơn?

Qua trung tâm thường có phí giới thiệu nhưng có cam kết đổi người trong một thời gian. Người quen giới thiệu không mất phí nhưng khi không hợp thì khó đổi. So bằng tổng chi phí năm đầu cộng rủi ro phải đổi người, không chỉ so phí ban đầu.

Có cần mua bảo hiểm hay khám sức khoẻ cho người chăm không?

Không có quy định chung áp cho mọi trường hợp thuê người giúp việc gia đình, cụ thể tuỳ hình thức thuê. Nhiều gia đình đề nghị khám sức khoẻ khi nhận người vì người chăm tiếp xúc gần với cha mẹ. Khoản này nên ghi vào nhóm chi một lần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138