TienLieu.comTiên Liệu
Du học

Ngân sách sinh hoạt hằng tháng của du học sinh: chia khoản, gửi tiền, làm thêm

Chia tiền tháng của du học sinh theo tỷ lệ, chọn nhịp gửi tiền theo tháng hay theo quý, và vì sao thu nhập làm thêm không nên nằm trong phần bắt buộc.

Vietnamese male student choosing vegetables at an outdoor market stall abroad, carrying a canvas bag, back to camera, medium shot, crisp autumn morning light

Ngân sách sinh hoạt hằng tháng của du học sinh nên chia thành tám khoản theo tỷ lệ — nhà ở, ăn uống, đi lại, liên lạc, học tập, cá nhân, giao lưu và một phần dự phòng nhỏ — gửi theo một nhịp cố định, còn thu nhập làm thêm chỉ dùng để giảm phần gia đình gửi, không thay thế nó.

Bài viết đưa ra bảng tỷ lệ mẫu để bạn và con cùng điều chỉnh, so sánh các nhịp gửi tiền, cách tính khi con có làm thêm, khoản hay quên trong tiền tháng và một ví dụ theo dõi ba tháng đầu. Tỷ lệ và số trong bài là giả định để minh hoạ; mức thật phụ thuộc thành phố, chỗ ở và thói quen của từng người.

Tiền tháng gồm những khoản nào

Nhà ở. Tiền thuê và tiện ích nếu tách riêng. Đây là khoản cố định, thường lớn nhất, và nên được trả đầu tiên mỗi tháng.

Ăn uống. Đi chợ tự nấu, ăn ở căng tin, thỉnh thoảng ăn ngoài. Khoản này co giãn nhiều nhất theo thói quen; tự nấu phần lớn bữa có thể giảm đáng kể so với ăn ngoài.

Đi lại trong thành phố. Thẻ đi lại tháng có ưu đãi sinh viên nếu có, hoặc xe đạp. Tính cả chuyến đi siêu thị xa, đi thực tập.

Liên lạc. Gói điện thoại và dữ liệu, mạng ở nhà nếu không gộp trong tiền thuê.

Học tập. In ấn, tài liệu, đồ dùng học tập lặt vặt, tài khoản học tập có phí theo môn. Đầu kỳ cao hơn giữa kỳ.

Cá nhân. Quần áo, cắt tóc, đồ vệ sinh cá nhân, thuốc thông dụng.

Giao lưu. Sinh nhật bạn, hoạt động câu lạc bộ, chuyến đi chung. Khoản này hay bị cắt đầu tiên, nhưng có giá trị cho việc hoà nhập và sức khoẻ tinh thần của con.

Dự phòng tháng. Một phần nhỏ cho việc bất ngờ trong tháng, tách biệt với quỹ dự phòng lớn của cả năm.

Bảng tỷ lệ chia tiền tháng mẫu

Tỷ lệ dưới đây là một cách chia giả định để bắt đầu, không phải chuẩn chung. Sau ba tháng, thay bằng tỷ lệ thật của con. Cột cuối để điền số của bạn khi đã biết tổng tiền tháng.

KhoảnTỷ lệ mẫuCố định hay co giãnSố của bạn
Nhà ở và tiện ích40%Cố định……
Ăn uống25%Co giãn nhiều……
Đi lại8%Gần cố định……
Liên lạc3%Cố định……
Học tập6%Cao đầu kỳ……
Cá nhân8%Co giãn……
Giao lưu5%Co giãn……
Dự phòng tháng5%Chỉ dùng khi cần……

Cộng tỷ lệ: 40 + 25 + 8 + 3 + 6 + 8 + 5 + 5 = 100%. Ba khoản cố định và gần cố định (nhà ở, đi lại, liên lạc) chiếm 51%; phần còn lại là chỗ con có thể điều chỉnh khi tháng nào đó căng.

Nếu tiền nhà ở thành phố của con chiếm hơn một nửa tiền tháng, các khoản co giãn sẽ bị ép mạnh. Lúc đó nên xem lại chỗ ở trước khi cắt tiền ăn, vì ăn uống thiếu thốn kéo dài ảnh hưởng trực tiếp tới việc học.

Gửi tiền theo nhịp nào

Cách gửi ảnh hưởng tới phí chuyển tiền, rủi ro tỷ giá và cả thói quen chi tiêu của con. Không có nhịp đúng cho mọi nhà; bảng so ba nhịp phổ biến.

Nhịp gửiƯu điểmNhược điểmHợp với
Hằng thángCon dễ giữ nhịp chi; gia đình theo dõi sátNhiều lần phí chuyển; mỗi tháng một tỷ giáNăm đầu, khi con chưa quen tự quản lý
Theo quýÍt phí hơn; con có thời gian tự cân đốiDễ tiêu nhiều đầu quý, thiếu cuối quýCon đã có thói quen ghi chép
Theo kỳ họcÍt lần chuyển nhấtCon cầm khoản lớn; rủi ro tiêu sai lớnCon tự lập, có kinh nghiệm quản lý tiền

Một cách kết hợp hay dùng: gửi tiền nhà theo kỳ hoặc theo quý để giảm số lần chuyển, còn tiền sinh hoạt gửi theo tháng để con giữ nhịp. Dù chọn nhịp nào, nên cố định ngày gửi để con biết chắc tiền về lúc nào và không phải hỏi.

Nếu chuyển theo quý hoặc theo kỳ, con nên tự chia khoản nhận được thành từng tháng ngay khi tiền về, ví dụ để riêng tiền nhà, rồi chỉ coi phần còn lại là tiền tiêu.

Làm thêm: tính thế nào cho an toàn

Nhiều du học sinh đi làm thêm, và đó là trải nghiệm có ích. Nhưng trong bảng dự trù, thu nhập làm thêm nên được xử lý theo các bước sau.

  1. Không đưa thu nhập làm thêm vào phần chi bắt buộc như học phí và tiền nhà. Những khoản này phải có nguồn chắc chắn từ gia đình.
  2. Chờ ít nhất hai đến ba tháng làm việc ổn định rồi mới tính thu nhập trung bình. Tháng đầu đi làm thường ít giờ và chưa chắc được giữ lại.
  3. Lấy thu nhập trung bình nhân với một hệ số thận trọng, ví dụ 70%, để trừ hao tháng thi cử, tháng nghỉ, tháng ít ca.
  4. Dùng con số sau hệ số để giảm phần gia đình gửi, ưu tiên giảm các khoản co giãn như cá nhân, giao lưu.
  5. Đặt ngưỡng: nếu kết quả học tập đi xuống, giảm giờ làm trước, không giảm thời gian học. Giờ làm thêm cũng phải theo đúng giới hạn được phép của nơi con học.

Ví dụ minh hoạ: tiền tháng 10 phần, con làm thêm ổn định được trung bình 3 phần mỗi tháng. Áp hệ số 70%: 3 × 0,7 = 2,1 phần. Gia đình giảm phần gửi từ 10 xuống 7,9 phần. Tháng nào con làm được nhiều hơn, phần dư không tiêu mà đưa vào dự phòng.

Khoản hay quên trong tiền tháng

Những khoản không xuất hiện mỗi tháng nhưng đều sẽ đến, nên chia nhỏ ra để dành trong tiền tháng.

  • Phí gia hạn các tài khoản học tập, phần mềm theo năm. Đến hạn là trừ một khoản lớn.
  • Quần áo theo mùa. Chuyển mùa phải mua thêm áo khoác, giày.
  • Khám răng, mắt kính. Thường ngoài phạm vi bảo hiểm sinh viên.
  • Tiện ích tăng theo mùa. Tháng lạnh hoặc nóng nhất có hoá đơn cao hơn hẳn.
  • Quà sinh nhật, quà Tết gửi về. Nhỏ nhưng có ý nghĩa với con khi xa nhà.
  • Phí rút tiền, phí giao dịch thẻ. Đặc biệt khi chưa có tài khoản tại chỗ.
  • Sửa hoặc thay điện thoại, máy tính. Hỏng một lần là ảnh hưởng tới việc học ngay.

Cách xử lý: cộng các khoản này cho cả năm, chia mười hai, và để riêng hằng tháng trong một "ngăn" của tiền tháng. Đến lúc cần đã có sẵn, không phải xin thêm.

Tình huống giả định: bạn L theo dõi ba tháng đầu

Bạn L được gia đình gửi tiền tháng 10 phần, chia theo bảng tỷ lệ mẫu ở trên: nhà ở 4, ăn uống 2,5, đi lại 0,8, liên lạc 0,3, học tập 0,6, cá nhân 0,8, giao lưu 0,5, dự phòng tháng 0,5. Cộng lại đúng 10 phần. Đây là số tròn giả định để minh hoạ.

Tháng thứ nhất L tiêu ăn uống 3,4 phần vì ăn ngoài nhiều, vượt 0,9 phần; L lấy 0,5 phần dự phòng tháng và cắt 0,4 phần giao lưu để bù. Tháng thứ hai L tự nấu nhiều hơn, ăn uống còn 2,6 phần, vượt 0,1 phần; đầu kỳ phải mua tài liệu học tập 1 phần, vượt 0,4 phần. Tổng vượt 0,5 phần, vừa đúng khoản dự phòng tháng. Tháng thứ ba mọi khoản nằm trong mức, dư 0,6 phần.

Sau ba tháng, L và cha mẹ ngồi lại xem số. Ăn uống thực tế trung bình (3,4 + 2,6 + 2,5) ÷ 3 ≈ 2,83 phần, cao hơn mức 2,5 phần ban đầu. Cả nhà quyết định chỉnh tỷ lệ ăn uống lên 28%, giảm cá nhân xuống 6% và giao lưu xuống 4%, giữ tổng 10 phần. Kiểm tra tổng tỷ lệ mới: 40 + 28 + 8 + 3 + 6 + 6 + 4 + 5 = 100%.

Sai lầm hay gặp

Gửi một khoản tròn không chia khoản. Con không biết tiền nào dành cho việc gì, dễ tiêu hết khoản co giãn trước rồi thiếu tiền nhà.

Lấy tiền làm thêm trả tiền nhà. Tháng nào ít ca là tháng đó trễ tiền nhà; thu nhập không chắc không nên gánh khoản cố định.

Cắt tiền ăn đầu tiên khi căng. Tiết kiệm sai chỗ, ảnh hưởng sức khoẻ và việc học. Nên xem chỗ ở và các khoản cá nhân trước.

Không có ngày gửi cố định. Con phải hỏi xin mỗi lần, vừa ngại vừa dễ làm căng thẳng hai bên.

Không xem lại sau ba tháng. Tỷ lệ mẫu chỉ là điểm bắt đầu; không chỉnh theo số thật thì bảng sẽ sai mãi.

Bù ngay mỗi lần con hụt. Lần nào hụt cũng gửi thêm thì bảng tỷ lệ mất tác dụng. Nên xem vì sao hụt, chỉnh tỷ lệ nếu cần, và để dự phòng tháng làm đúng việc của nó.

Kiểm tra từng món chi. Soi từng hoá đơn làm con ngại kể thật. Xem theo khoản và theo tháng là đủ để thấy xu hướng, lại giữ được sự tin tưởng hai bên.

Tiền tháng không đều quanh năm

Cùng một mức tiền tháng, có tháng dư, có tháng thiếu, vì nhiều khoản đi theo mùa và theo lịch học. Bảng dưới gợi ý những tháng thường căng để gia đình và con biết trước.

Thời điểmKhoản tăngCách chuẩn bị
Đầu mỗi kỳ họcTài liệu, đồ học tập, phí tài khoản học tậpĐể dành từ tháng cuối kỳ trước
Chuyển sang mùa lạnh hoặc nóngQuần áo theo mùa, tiện ích tăngNgăn riêng chia đều mười hai tháng
Mùa thiĂn ngoài nhiều hơn, giảm giờ làm thêmKhông trông vào thu nhập làm thêm tháng này
Dịp lễ, TếtQuà gửi về, gặp gỡ bạn bèĐặt mức trần từ đầu năm
Kỳ nghỉ dàiTiền nhà vẫn trả nếu không vềTính trong kế hoạch đi lại của năm

Biết trước tháng nào căng, con có thể tự để dành từ những tháng nhẹ, thay vì đợi tới lúc thiếu mới xin thêm.

Câu hỏi thường gặp

Du học sinh nên chia tiền sinh hoạt hằng tháng như thế nào?

Một cách bắt đầu là chia tám khoản: nhà ở khoảng 40%, ăn uống 25%, đi lại 8%, liên lạc 3%, học tập 6%, cá nhân 8%, giao lưu 5%, dự phòng 5%. Đây chỉ là tỷ lệ mẫu; sau ba tháng nên thay bằng tỷ lệ thật của con.

Nên gửi tiền cho con du học theo tháng hay theo quý?

Năm đầu, gửi theo tháng giúp con giữ nhịp và gia đình theo dõi sát hơn. Khi con đã quen tự quản lý, có thể gửi theo quý để giảm số lần chuyển và phí. Nhiều gia đình gửi tiền nhà theo kỳ, tiền sinh hoạt theo tháng.

Có nên tính thu nhập làm thêm vào ngân sách tháng không?

Chỉ nên tính sau khi con làm ổn định vài tháng, nhân với hệ số thận trọng, và dùng để giảm phần gia đình gửi cho các khoản co giãn. Không dùng thu nhập làm thêm để trả học phí hay tiền nhà, và luôn ưu tiên việc học khi phải chọn.

Làm sao biết con đang tiêu quá tay?

So số thật với bảng tỷ lệ sau mỗi tháng. Một khoản vượt trong một tháng là bình thường; nếu cùng một khoản vượt ba tháng liên tiếp thì cần chỉnh tỷ lệ hoặc xem lại thói quen. Nên xem cùng con thay vì kiểm tra từng món.

Khoản dự phòng tháng khác gì quỹ dự phòng cả năm?

Dự phòng tháng là phần nhỏ trong tiền tháng cho những việc lặt vặt bất ngờ, con tự quyết định. Quỹ dự phòng cả năm là khoản lớn hơn cho việc nghiêm trọng như ốm, hỏng máy tính, về nhà gấp, nên có quy ước rõ trước khi dùng.

Tiền ăn của du học sinh có thể giảm bằng cách nào?

Tự nấu phần lớn bữa, đi chợ theo danh sách mỗi tuần, nấu chung với bạn cùng nhà, mang cơm đi học. Không nên cắt tiền ăn quá mức để dành cho khoản khác, vì sức khoẻ ảnh hưởng trực tiếp tới việc học.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138