Chi phí về thăm nhà khi con du học gồm ba kiểu chuyến đi khác nhau — con về nhà trong kỳ nghỉ, cha mẹ sang thăm hoặc dự lễ tốt nghiệp, và chuyến về hẳn cuối khoá — mỗi kiểu có hạng mục riêng và đều phải được đặt vào lịch cả khoá ngay từ đầu, không phải quyết định khi đã sát ngày.
Bài viết liệt kê hạng mục từng kiểu chuyến đi, những khoản hay quên như tiền nhà vẫn trả trong lúc vắng hay ngày nghỉ làm của cha mẹ, danh sách việc cho chuyến về cuối khoá, và cách sắp lịch đi lại cả khoá. Số trong ví dụ là số tròn giả định để minh hoạ; giá vé và lệ phí thật bạn tra lúc đặt.
Ba kiểu chuyến đi trong một khoá học
Khi lập kế hoạch du học, nhiều gia đình ghi một dòng "về thăm nhà" cho mỗi năm rồi thôi. Thực tế, đi lại giữa hai nơi trong một khoá học có ba kiểu, mỗi kiểu khác nhau về người đi, thời điểm và hạng mục chi.
Kiểu thứ nhất là con về thăm nhà trong kỳ nghỉ dài, thường một lần mỗi năm. Vé thường rơi vào mùa cao điểm vì lịch nghỉ của sinh viên trùng nhau, và trong lúc con vắng, tiền nhà bên kia có thể vẫn phải trả.
Kiểu thứ hai là cha mẹ hoặc người thân sang thăm, phổ biến nhất vào năm đầu để giúp con ổn định hoặc vào năm cuối để dự lễ tốt nghiệp. Chuyến này tốn hơn chuyến con về nhiều lần vì có nhiều người, cần thị thực, chỗ ở, ăn uống, đi lại tại chỗ và ngày nghỉ làm.
Kiểu thứ ba là chuyến về cuối khoá: không chỉ là một vé một chiều mà còn trả nhà, nhận lại cọc, gửi đồ, đóng tài khoản, có khi ở lại thêm vài tuần chờ giấy tờ. Đây là chuyến hay bị dự trù thiếu nhất vì nó rơi vào năm cuối, lúc tiền của gia đình đã vơi.
Tách ba kiểu ra giúp bạn không gộp nhầm, chẳng hạn tưởng chuyến dự lễ tốt nghiệp đã nằm trong dòng "về thăm nhà" của năm cuối.
Hạng mục một chuyến con về thăm nhà
Bảng dưới là các khoản của một chuyến về trong kỳ nghỉ dài. Cột cuối để bạn điền.
| Hạng mục | Cách ước lượng | Ghi chú | Số của bạn |
|---|---|---|---|
| Vé khứ hồi | Giá mùa cao điểm, tra ba lần lấy mức cao | Đặt sớm vài tháng thường dễ thở hơn | …… |
| Hành lý, quá cước | Theo điều kiện vé | Chiều đi về hay mang nhiều đồ | …… |
| Đi lại ra vào sân bay hai đầu | Hai lượt mỗi đầu | Chuyến sớm hoặc khuya tốn hơn | …… |
| Tiền nhà bên kia trong lúc vắng | Tiền thuê × số tháng vắng | Nếu hợp đồng theo năm | …… |
| Gửi đồ nếu trả phòng ký túc xá | Phí gửi theo tháng | Nếu không ở lại | …… |
| Quà cho gia đình, họ hàng | Tự đặt một mức trần | Hay vượt nhất | …… |
| Chi tiêu của con ở nhà | Đi lại, gặp bạn bè | Thường không ai tính | …… |
| Giấy tờ cần thiết cho lần quay lại | Theo biểu phí hiện hành nếu có | Kiểm tra hạn giấy phép cư trú trước khi về | …… |
Hai dòng "tiền nhà trong lúc vắng" và "giấy tờ cho lần quay lại" thường bị quên. Dòng thứ hai đặc biệt quan trọng: nếu giấy phép cư trú hết hạn trong lúc con ở nhà, chi phí và thời gian để quay lại có thể lớn hơn nhiều so với cả chuyến về.
Hạng mục khi cha mẹ sang thăm hoặc dự tốt nghiệp
Chuyến của cha mẹ là chuyến đắt nhất trong ba kiểu. Liệt kê theo đầu người để không thiếu.
| Hạng mục | Cách ước lượng | Số của bạn |
|---|---|---|
| Thị thực của cha mẹ | Lệ phí theo biểu phí hiện hành × số người, cộng dịch thuật, đi lại nộp hồ sơ | …… |
| Vé khứ hồi | Giá mùa của dịp đó × số người | …… |
| Bảo hiểm du lịch | Theo số ngày × số người | …… |
| Chỗ ở | Giá một đêm × số đêm; chỗ ở của con thường không đủ chỗ | …… |
| Ăn uống, đi lại tại chỗ | Mức ngày × số ngày × số người | …… |
| Phí dự lễ tốt nghiệp, trang phục, ảnh | Theo thông báo của trường | …… |
| Đi chơi vài ngày quanh nơi con học | Tuỳ gia đình, đặt mức trần | …… |
| Ngày nghỉ làm của cha mẹ | Số ngày nghỉ không lương hoặc thu nhập mất đi | …… |
Dòng cuối không phải chi phí bằng tiền mặt nhưng là phần thật của chuyến đi, nhất là với gia đình kinh doanh hoặc làm tự do. Ghi vào bảng giúp cả nhà cân nhắc nên đi mấy người và đi bao lâu.
Thị thực cho cha mẹ cũng cần thời gian xét, có khi kéo dài vài tuần đến vài tháng. Nên nộp sớm và chỉ mua vé không đổi được sau khi đã có kết quả; nếu muốn giữ chỗ trước, ghi phí đổi vé vào bảng như một dòng riêng.
Khoản hay quên khi tính chuyện đi lại
Những khoản dưới đây ít khi được nhắc khi gia đình bàn chuyện "năm nay con có về không".
- Vé về gấp khi có việc gia đình. Mua sát ngày thường đắt gấp nhiều lần; đây là lý do nên có quỹ dự phòng.
- Phí đổi vé khi lịch thi thay đổi. Lịch thi cuối kỳ đôi khi công bố muộn.
- Bài tập hoặc thực tập trong kỳ nghỉ. Có năm con không về được, nhưng tiền vé đã đặt có thể mất.
- Hai lần lễ tốt nghiệp. Có chương trình tổ chức lễ vào thời điểm khác lúc con kết thúc môn học.
- Ở lại chờ bằng hoặc giấy tờ. Thêm tiền nhà và sinh hoạt vài tuần sau khi kết thúc khoá.
- Đồ mang về nhiều hơn đồ mang đi. Sau vài năm, đồ đạc tăng lên đáng kể.
- Cọc nhà về chậm. Có thể hoàn sau khi con đã về nước, cần tài khoản để nhận.
Với mỗi khoản, quyết định từ đầu: thêm thành dòng riêng trong bảng, hay để quỹ dự phòng gánh. Khoản đầu tiên gần như luôn thuộc về dự phòng; các khoản còn lại đều biết trước được thời điểm, nên tốt hơn là có dòng riêng gắn với đúng năm học của nó.
Chuyến về cuối khoá: danh sách việc và chi phí
Chuyến về cuối khoá nên được chuẩn bị từ khoảng ba tháng trước ngày kết thúc. Thứ tự dưới vừa là danh sách việc, vừa là danh sách khoản chi.
- Ba tháng trước: báo trước kết thúc hợp đồng nhà theo điều khoản, hỏi lịch lễ tốt nghiệp, hỏi thời gian cấp bằng và bảng điểm.
- Hai tháng trước: quyết định đồ nào mang về, đồ nào bán lại hoặc cho, hỏi giá gửi đồ theo đường biển hoặc đường hàng không, đặt vé một chiều.
- Một tháng trước: nếu cha mẹ sang dự lễ, chốt thị thực, vé, chỗ ở; đóng các tài khoản dịch vụ, chuyển tiện ích sang ngày cuối.
- Tuần cuối: dọn dẹp và trả phòng, chụp ảnh tình trạng phòng, nhận biên bản trả nhà; gửi đồ; để lại thông tin nhận lại cọc.
- Sau khi về: theo dõi cọc hoàn lại, nhận bằng nếu gửi sau, đóng tài khoản tại chỗ khi không còn giao dịch chờ.
Chi phí của chuyến này thường gồm vé một chiều, gửi đồ, tiền nhà tháng cuối, phí tốt nghiệp, có khi thêm vài tuần ở lại. Gộp lại, nhiều gia đình thấy nó bằng một phần không nhỏ chi phí sinh hoạt của cả học kỳ cuối.
Tình huống giả định: gia đình chị M sắp lịch đi lại bốn năm
Con chị M học bốn năm. Chị lập lịch đi lại cả khoá từ đầu với số tròn giả định để minh hoạ, đơn vị là "phần".
Năm 1: chị sang cùng con lúc nhập học, ở lại một tuần để giúp con ổn định — vé, chỗ ở, ăn uống, bảo hiểm của chị tổng 8 phần. Con về nhà dịp nghỉ dài cuối năm: vé và các khoản đi kèm 5 phần. Năm 1 cộng 13 phần.
Năm 2 và năm 3: mỗi năm con về một lần, 5 phần mỗi năm, cộng 10 phần. Năm 4: không về giữa năm để dồn cho cuối khoá; vợ chồng chị sang dự lễ tốt nghiệp: 2 × 8 = 16 phần; chuyến về cuối khoá của con gồm vé một chiều, gửi đồ, tiền nhà tháng cuối, phí tốt nghiệp: 7 phần. Năm 4 cộng 23 phần.
Tổng đi lại bốn năm: 13 + 10 + 23 = 46 phần. Nếu chỉ ghi "mỗi năm một chuyến về thăm 5 phần" thì tổng là 20 phần, thiếu 26 phần, và phần thiếu dồn gần hết vào năm cuối. Chị M tách quỹ đi lại riêng, mỗi năm để dành khoảng 46 ÷ 4 = 11,5 phần, dù năm 2 và năm 3 chỉ tiêu 5 phần, để năm cuối có đủ.
Giảm chi đi lại mà con vẫn thấy gần nhà
Chọn năm nào về, năm nào không. Không nhất thiết năm nào cũng về. Có gia đình chọn về năm 1 và năm 3, năm còn lại con ở lại làm thêm hoặc học hè.
Đặt vé sớm và linh hoạt ngày bay. Lệch vài ngày khỏi đỉnh lịch nghỉ thường giảm đáng kể giá vé; hỏi lịch thi sớm để đặt.
Một người sang thay vì cả nhà. Chuyến dự tốt nghiệp có thể chỉ một người đi, người ở nhà theo dõi qua gọi hình.
Đặt mức trần cho quà. Quà cáp hai chiều là khoản hay vượt nhất mà ít ai thấy cần cắt.
Giữ liên lạc đều đặn. Gọi hình cố định mỗi tuần không tốn bao nhiêu mà giảm bớt cảm giác phải về bằng mọi giá.
Ghép chuyến sang thăm với dịp có ích. Nếu cha mẹ định sang một lần, chọn đúng dịp nhập học hoặc tốt nghiệp thay vì một chuyến giữa khoá, để một chuyến làm được hai việc: thăm con và có mặt ở thời điểm quan trọng.
Hỏi con trước khi quyết. Có năm con muốn ở lại thực tập hay đi cùng bạn bè hơn là về nhà. Hỏi sớm giúp gia đình không đặt vé thừa, và con cũng thấy được tôn trọng trong quyết định của mình.
Câu hỏi thường gặp
Du học sinh có nên về thăm nhà mỗi năm không?
Tuỳ hoàn cảnh và ngân sách. Về mỗi năm giúp con gắn bó với gia đình, nhưng vé mùa cao điểm và tiền nhà bên kia vẫn trả trong lúc vắng khiến chuyến về không rẻ. Nhiều gia đình chọn về cách năm và dành tiền cho năm cuối.
Cha mẹ sang dự lễ tốt nghiệp cần dự trù những khoản nào?
Thường gồm thị thực theo biểu phí hiện hành, vé khứ hồi, bảo hiểm du lịch, chỗ ở, ăn uống và đi lại tại chỗ, phí hoặc trang phục dự lễ nếu có, và ngày nghỉ làm. Tính theo đầu người để không thiếu.
Chuyến về cuối khoá du học gồm những chi phí gì?
Ngoài vé một chiều còn có tiền nhà tháng cuối, phí tốt nghiệp, gửi đồ về, có khi ở lại thêm vài tuần chờ giấy tờ. Cọc nhà có thể hoàn sau, nên đừng tính nó vào tiền chi cho chuyến về.
Khi con về thăm nhà thì tiền nhà bên kia có phải trả không?
Nếu hợp đồng thuê theo năm thì thường vẫn phải trả trong những tháng vắng. Ký túc xá theo năm học có thể không tính kỳ nghỉ nhưng con phải dọn đồ và gửi. Hỏi rõ điều khoản trước khi đặt vé để cộng đúng chi phí.
Có nên để riêng một quỹ đi lại không?
Nên, vì chi phí đi lại không đều giữa các năm và dồn nhiều vào năm cuối. Để dành đều mỗi năm theo tổng chia số năm giúp năm cuối không bị hụt, đồng thời có sẵn tiền nếu phải về gấp.
Làm sao giảm chi phí đi lại mà con không buồn?
Chọn năm về hợp lý thay vì năm nào cũng về, đặt vé sớm và tránh đỉnh lịch nghỉ, một người sang thay vì cả nhà, đặt mức trần cho quà, và giữ lịch gọi hình đều đặn mỗi tuần để con thấy gia đình luôn gần.