TienLieu.comTiên Liệu
Chăm cha mẹ già, nằm viện

Chi phí cha mẹ nằm viện: khoản ngoài bảo hiểm y tế và tiền người nuôi bệnh

Ba lớp chi khi cha mẹ nằm viện, khoản nào bảo hiểm y tế không trả, tiền người nuôi bệnh theo ca, tạm ứng chuẩn bị thế nào và hai tuần đầu sau khi ra viện tốn gì.

A Vietnamese man in his forties resting on a folding cot beside a hospital bed at night, his back to the camera, dim corridor light, cool blue tones

Khi cha mẹ nằm viện, hoá đơn viện chỉ là một trong ba lớp chi. Lớp thứ nhất là phần viện phí gia đình phải tự trả sau khi bảo hiểm y tế chi trả theo mức hưởng; lớp thứ hai là các khoản ngoài hoá đơn như người nuôi bệnh, ăn uống, đi lại, đồ dùng; lớp thứ ba là ngày công của các con. Với một đợt nằm viện vừa, lớp hai và lớp ba cộng lại thường không kém lớp một.

Bài này giúp bạn liệt kê đủ ba lớp, chuẩn bị tiền tạm ứng trước khi nhập viện có hẹn, tính tiền người nuôi theo ca, và dự trù cả hai tuần đầu sau khi ra viện. Không có giá thật trong bài: mức hưởng bảo hiểm y tế, giá giường, giá dịch vụ theo quy định và bảng giá hiện hành của từng nơi, bạn hỏi bộ phận tiếp đón và bộ phận bảo hiểm y tế của bệnh viện. Con số trong các ví dụ là số tròn giả định để minh hoạ.

Ba lớp chi của một đợt nằm viện

Lớp một là hoá đơn viện. Bảo hiểm y tế chi trả theo mức hưởng ghi trên thẻ và theo quy định hiện hành về nơi khám, giấy chuyển viện, danh mục thuốc và dịch vụ. Phần gia đình tự trả gồm tỷ lệ cùng chi trả, thuốc hoặc vật tư ngoài danh mục, chênh lệch nếu chọn giường hoặc phòng theo yêu cầu, và các dịch vụ gia đình tự chọn thêm. Phần này có trên hoá đơn nên dễ thấy, nhưng lại khó đoán trước vì phụ thuộc chỉ định trong quá trình điều trị.

Lớp hai là mọi thứ ngoài hoá đơn: tiền người nuôi bệnh nếu thuê, ăn uống của người nhà ở lại, đi lại hằng ngày, gửi xe, đồ dùng mang vào viện như tã, khăn, bô, chậu, ghế xếp hoặc giường gấp cho người trông, và tiền điện thoại liên lạc. Lớp này không ai đưa hoá đơn nên gia đình thường không cộng, nhưng cứ mỗi ngày nằm viện lại phát sinh đều đặn.

Lớp ba là ngày công của con cháu. Người nghỉ làm để trực ban ngày, người xin về sớm để thay ca đêm, người ở xa phải mua vé về. Không ai trả tiền cho lớp này, nhưng nó quyết định gia đình có cần thuê người nuôi hay không. Nếu anh chị em đủ người chia ca, lớp hai giảm mà lớp ba tăng; nếu thuê người, lớp hai tăng mà lớp ba giảm. Dự trù đúng là đặt cả hai phương án lên bàn và chọn cái hợp với nhà mình.

Bảng khoản trong và ngoài hoá đơn viện

Mỗi dòng ghi ai thường trả và cách ước lượng. Cột cuối để bạn điền sau khi hỏi bệnh viện và tính theo nhà mình.

KhoảnAi trảCách ước lượngSố của bạn
Phần cùng chi trả của viện phíGia đìnhTỷ lệ cùng chi trả theo mức hưởng của thẻ × phần trong danh mục……
Thuốc, vật tư ngoài danh mụcGia đìnhHỏi bác sĩ điều trị về các chỉ định có thể ngoài danh mục……
Chênh lệch giường, phòng theo yêu cầuGia đìnhChênh lệch một ngày × số ngày dự kiến nằm……
Tạm ứng lúc nhập việnGia đình nộp trước, quyết toán sauHỏi bộ phận tiếp đón mức tạm ứng của khoa……
Người nuôi bệnh thuêGia đìnhSố ca × công một ca; ca đêm thường khác ca ngày……
Ăn uống người nhàGia đìnhSố người trực × số bữa × số ngày……
Đi lại, gửi xeGia đìnhSố lượt đi về mỗi ngày × số ngày……
Đồ dùng mang vào việnGia đìnhDanh sách một lần, cộng tã, khăn dùng theo ngày……
Xe chuyển viện hoặc xe về nhàGia đình hoặc theo quy địnhHỏi trước nếu có khả năng chuyển viện……

Tạm ứng không phải chi phí cuối cùng, nhưng lại là khoản cần tiền mặt sẵn nhất. Nhiều gia đình đủ tiền cho cả đợt nằm viện nhưng vẫn lúng túng ở giờ đầu tiên vì tiền nằm ở chỗ không rút ngay được.

Chín khoản hay quên khi cha mẹ nằm viện

Những khoản này lặp lại ở hầu hết các gia đình từng trực viện. Ghi sẵn vào danh sách để lúc rối không phải nghĩ.

  • Ghế xếp hoặc giường gấp cho người trực đêm, có nơi cho thuê theo ngày.
  • Tiền gửi xe nhiều lượt mỗi ngày khi các con thay ca.
  • Bữa ăn mua ngoài của người trực, vì bữa ăn cho người bệnh không tính phần người nhà.
  • Tã, tấm lót, khăn ướt dùng nhiều hơn ở nhà vì nằm liên tục.
  • Thuốc mua theo đơn ở ngoài khi khoa tạm hết hoặc thuốc nằm ngoài danh mục.
  • Bồi dưỡng người nuôi thuê ngày lễ hoặc khi phải trực thêm giờ.
  • Vé xe, vé máy bay của con ở xa về thăm hoặc thay ca, thường mua gấp nên đắt hơn.
  • Ngày làm việc bị trừ của người con trực chính, nhất là người làm tự do.
  • Tái khám và thuốc sau ra viện, cộng thiết bị hoặc người chăm thêm ở nhà trong vài tuần đầu.

Khoản cuối thường bị quên nhất vì cả nhà thở phào khi cha mẹ được ra viện. Thực tế hai tuần đầu ở nhà có thể cần thêm người chăm, thêm thiết bị và tái khám, nên quỹ chưa nên đóng lại ngay hôm xuất viện.

Chuẩn bị tiền trước một lần nhập viện có hẹn

Với ca nhập viện theo hẹn, như phẫu thuật đã lên lịch, gia đình có thời gian chuẩn bị. Làm theo thứ tự dưới đây trong một hai tuần trước ngày vào viện.

  1. Kiểm tra thẻ bảo hiểm y tế của cha mẹ còn hạn, thông tin đúng, và hỏi bộ phận bảo hiểm y tế của bệnh viện về mức hưởng trong trường hợp của cha mẹ, có cần giấy tờ chuyển viện hay không.
  2. Hỏi khoa điều trị mức tạm ứng, các chỉ định có thể nằm ngoài danh mục bảo hiểm, và số ngày nằm viện thường gặp với trường hợp tương tự. Ghi lại để tính.
  3. Quyết định loại giường hoặc phòng. Nếu chọn theo yêu cầu, nhân chênh lệch một ngày với số ngày dự kiến cộng thêm vài ngày phòng khi nằm lâu hơn.
  4. Họp anh chị em chia ca trực. Ca nào không ai nhận thì tính tiền thuê người nuôi cho ca đó.
  5. Chuyển một khoản bằng tạm ứng cộng ba ngày chi ngoài hoá đơn vào nơi rút được ngay, giao cho người trực chính.
  6. Soạn túi đồ vào viện và danh sách thuốc cha mẹ đang dùng, đặt trong một túi riêng để người trực nào cũng cầm đi được.
  7. Thống nhất một người giữ hoá đơn, biên lai và ghi chép chi ngoài hoá đơn mỗi ngày để quyết toán với anh chị em sau.

Với ca cấp cứu không có thời gian chuẩn bị, chỉ bước năm và bước bảy là bắt buộc làm ngay trong ngày đầu; các bước khác làm bù trong hai ngày sau.

Người nuôi bệnh: chia ca trong nhà hay thuê người

Bảng minh hoạ một đợt nằm viện mười ngày, số tròn giả định quy về đơn vị. Mục đích là so hai phương án trên cùng mặt bằng, kể cả ngày công của con.

KhoảnAnh chị em chia caThuê người ca đêm, nhà trực ca ngàyThuê người cả hai ca
Tiền công người nuôi010 ca đêm × 0,6 = 620 ca × 0,6 = 12
Ăn uống, đi lại của người nhà431,5
Ngày công của con bị mất841
Tổng minh hoạ121314,5

Trên giấy, chia ca trong nhà rẻ nhất, nhưng chênh lệch không lớn như cảm giác vì ngày công của con là chi phí thật. Khi đợt nằm viện dài quá hai tuần, các con kiệt sức và ngày công mất tăng nhanh, nhiều nhà chuyển sang thuê ca đêm. Bạn thay số của nhà mình vào: công một ca hỏi tại khoa, ngày công lấy thu nhập một ngày của từng người.

Tình huống giả định: ông Bảy nằm viện mười hai ngày

Tình huống giả định, số tròn để minh hoạ. Ông Bảy bảy mươi sáu tuổi nhập viện cấp cứu, nằm mười hai ngày. Phần viện phí gia đình tự trả sau bảo hiểm, gồm cùng chi trả và một số thuốc ngoài danh mục, là 9 đơn vị. Gia đình chọn giường thường nên không có chênh lệch phòng.

Ngoài hoá đơn: thuê người nuôi ca đêm mười hai đêm × 0,6 = 7,2 đơn vị; ăn uống, đi lại, gửi xe của người nhà 3,6 đơn vị; đồ dùng mang vào viện và tã 1,2 đơn vị; vé về của con út ở xa 2 đơn vị. Cộng lớp hai là 14 đơn vị, lớn hơn cả phần viện phí tự trả. Tổng hai lớp là 9 + 14 = 23 đơn vị, chưa kể ngày công của ba người con trực ca ngày.

Hai tuần đầu sau ra viện: thuê người chăm ban ngày thêm mười bốn ngày 4,2 đơn vị, thuê giường có nâng hạ một tháng 0,8 đơn vị, tái khám và thuốc 1 đơn vị, tổng 6 đơn vị. Cả đợt từ lúc nhập viện tới khi ổn định ở nhà là 23 + 6 = 29 đơn vị. Gia đình ông Bảy rút ra một điều: lần sau dự trù một đợt nằm viện thì nhân phần viện phí lên khoảng ba lần là gần với tổng thật hơn, thay vì chỉ nhìn hoá đơn.

Những sai lầm khiến đợt nằm viện tốn hơn dự tính

Không mang theo thẻ bảo hiểm và giấy tờ ngay từ đầu. Khi nhập viện gấp mà thiếu giấy tờ, gia đình có thể phải nộp theo diện chưa có bảo hiểm rồi làm thủ tục bổ sung sau, vừa mất thời gian vừa phải có thêm tiền mặt trong những ngày đầu. Một túi giấy tờ để sẵn ở chỗ dễ lấy giải quyết được việc này.

Mỗi người tự trả một ít, không ai ghi chép. Đến cuối đợt, không ai biết tổng đã chi bao nhiêu, người trả nhiều thấy thiệt mà không có bằng chứng. Một cuốn sổ hoặc một nhóm tin nhắn ghi mỗi khoản kèm ảnh biên lai là đủ để quyết toán gọn.

Một người trực liên tục nhiều ngày. Người trực chính kiệt sức thì đến lượt mình đổ bệnh, cả nhà lại thêm một người cần chăm. Chia ca hoặc thuê ca đêm từ sớm thường rẻ hơn hậu quả của việc gồng.

Đóng quỹ ngay khi cha mẹ ra viện. Những tuần đầu ở nhà có chi phí riêng, và có khả năng cha mẹ phải nhập viện lại trong thời gian ngắn. Nên giữ quỹ thêm ít nhất một tháng sau xuất viện rồi mới quyết toán.

Câu hỏi thường gặp

Bảo hiểm y tế có trả tiền người nuôi bệnh không?

Bảo hiểm y tế chi trả cho khám chữa bệnh theo danh mục và mức hưởng, không chi trả tiền thuê người nuôi bệnh hay ăn uống của người nhà. Các khoản này gia đình tự lo, nên cần ghi riêng trong bảng dự trù thay vì trông vào phần bảo hiểm.

Tiền tạm ứng khi nhập viện có được trả lại không?

Tạm ứng là khoản nộp trước, khi ra viện bệnh viện quyết toán theo chi phí thật, thừa thì trả lại, thiếu thì nộp thêm. Gia đình nên giữ đủ biên lai tạm ứng và hỏi rõ thủ tục quyết toán ngay khi nộp để khỏi vướng lúc xuất viện.

Có nên chọn phòng theo yêu cầu cho cha mẹ không?

Tuỳ khả năng và tình trạng của cha mẹ. Cách quyết định là nhân phần chênh lệch một ngày với số ngày dự kiến cộng thêm vài ngày dư, rồi so với quỹ đệm. Nếu khoản đó làm cạn quỹ, giường thường cộng một ghế xếp tốt cho người trực thường hợp lý hơn.

Thuê người nuôi bệnh nên hỏi những gì trước?

Nên hỏi công một ca ngày và ca đêm, ca bao nhiêu giờ, có tính thêm ngày lễ không, người nuôi làm những việc gì và không làm việc gì, ai thay khi họ nghỉ, trả theo ngày hay theo đợt. Ghi lại thoả thuận bằng tin nhắn để cả nhà cùng biết.

Hai tuần sau khi ra viện thường phát sinh những khoản gì?

Thường gặp là người chăm thêm ca ở nhà, thuê hoặc mua thiết bị như giường nâng hạ hay xe lăn, tái khám theo hẹn, thuốc theo đơn và vật tư thay băng, vệ sinh. Nên dự trù khoảng bằng một phần năm tới một phần tư chi phí của cả đợt nằm viện.

Anh chị em ở xa có nên về trực viện hay gửi tiền?

Tuỳ đợt nằm viện dài hay ngắn. Với đợt ngắn, gửi tiền để thuê ca đêm thường giúp người ở gần đỡ kiệt sức hơn là một chuyến về gấp. Với đợt dài hoặc lúc cha mẹ nặng, có mặt vài ngày để thay người trực chính vẫn rất cần, kể cả khi tốn vé.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138