TienLieu.comTiên Liệu
Mở cửa hàng, quán nhỏ

Dự trù chi phí mở quán ăn nhỏ: bếp, hút khói và tiền đi chợ mỗi ngày

Quán ăn nhỏ tốn ở khối bếp và ở tiền chợ phải ứng mỗi sáng. Cách tính giá vốn món có hao hụt, mười khoản hay quên và ví dụ dự trù bằng số giả định.

A Vietnamese couple in a narrow kitchen at dawn lifting a large stockpot onto a gas stove, steam rising, photographed from behind the doorway, warm amber light

Mở một quán ăn nhỏ cần dự trù hai thứ mà quán đồ uống ít gặp: khối bếp (bếp, hút khói, thoát nước, chống cháy) và tiền đi chợ phải ứng trước mỗi ngày. Ngoài ra vẫn có đủ các khối quen thuộc: giữ mặt bằng, sửa sang, bàn ghế bát đĩa, giấy tờ, khai trương và vốn chạy quán trong những tháng đầu.

Chỗ khiến nhiều quán ăn hụt tiền không nằm ở khoản lớn nào, mà ở chỗ giá vốn món tính theo công thức trên giấy luôn thấp hơn thực tế, vì nguyên liệu hao khi sơ chế và phải bỏ cuối ngày. Bài này đi qua khối bếp, mười khoản hay quên, cách tính giá vốn có hao hụt, dòng tiền theo mốc và một ví dụ dự trù bằng số giả định.

Quán ăn tốn ở bếp và ở tiền chợ

Một quán đồ uống có thể dựng quầy pha trong vài ngày. Một quán ăn thì gần như luôn phải làm lại bếp: đường gas hoặc điện công suất lớn, chụp hút khói và ống thoát khói ra ngoài, đường thoát nước có hố tách mỡ, mặt bếp và tường dễ chùi rửa, bình chữa cháy. Mặt bằng trước đây không phải quán ăn thì khối này thường là khối lớn nhất của cả phần sửa sang.

Thứ hai là tiền chợ. Quán ăn mua nguyên liệu tươi gần như mỗi ngày, trả tiền mặt hoặc chuyển khoản ngay, trong khi tiền bán hàng về dần trong ngày. Nếu quán bán buổi sáng, tiền chợ phải ứng từ đêm hôm trước. Vì vậy ngoài vốn chạy quán theo tháng, bạn cần một khoản cố định đủ đi chợ vài ngày, không được dùng vào việc khác.

Thứ ba là hao hụt. Thịt xương sau khi lọc, rau sau khi nhặt, nước dùng nấu dư, món chuẩn bị sẵn mà khách không gọi. Phần này không xuất hiện trong công thức món nhưng xuất hiện trong hoá đơn chợ. Một quán dự trù đúng là quán tính giá vốn theo lượng mua vào, không theo lượng nằm trong tô.

Ba điểm này quyết định cách lập bảng dự trù: khối bếp phải xin báo giá riêng, tách khỏi sơn sửa; tiền chợ phải có dòng riêng; và giá vốn món phải tính lại sau hai tuần bán thật.

Khối bếp: hạng mục, cách ước lượng và câu nên hỏi thợ

Bảng để điền số sau khi có báo giá. Cột câu hỏi giúp bạn không bị báo giá gộp rồi phát sinh từng phần.

Hạng mục bếpCách ước lượngCâu nên hỏi thợSố của bạn
Bếp gas hoặc bếp điện công nghiệpTheo số món nấu cùng lúc giờ cao điểmCần đường gas hay nguồn điện thế nào, ai lắp
Chụp hút khói và ống thoátTheo chiều dài bếp và đường ống ra ngoàiỐng thoát đi qua đâu, có ảnh hưởng nhà bên không
Thoát nước, hố tách mỡTheo vị trí bồn rửa so với ống chínhCó phải đục sàn không, bao lâu phải hút mỡ
Bồn rửa, kệ inox, bàn sơ chếĐo chiều dài tường bếpĐộ dày inox, có chân điều chỉnh không
Tủ mát, tủ đôngTheo lượng nguyên liệu trữ hai ngàyCông suất điện, bảo hành tận nơi không
Nồi, chảo, dao thớt, dụng cụTheo thực đơn và số suất giờ cao điểmCần mấy bộ để thay ca rửa
Bình chữa cháy, chăn chống cháyTheo diện tích và số bếpLoại bình phù hợp cho bếp gas, hạn kiểm tra
Ốp tường, sàn chống trơnTheo diện tích khu bếpVật liệu có chịu dầu mỡ, dễ chùi không

Khi so ba báo giá, so từng dòng, không so tổng. Báo giá rẻ nhất thường thiếu hố tách mỡ hoặc tính ống thoát khói ngắn hơn thực tế; hai thứ này lắp sau tốn hơn lắp ngay từ đầu.

Mười khoản hay quên khi mở quán ăn

Hút mỡ hố tách định kỳ. Không làm thì cống tắc, mùi lên, hàng xóm phàn nàn; làm thì thành chi phí tháng.

Gas dự trữ. Hết gas giữa giờ cao điểm là mất cả buổi bán, nên phần lớn quán giữ thêm một bình.

Nguyên liệu bỏ cuối ngày. Nước dùng, rau sống, món làm sẵn không bán hết. Tháng đầu tỷ lệ này cao vì chưa đoán được lượng khách.

Bát đĩa vỡ, đũa muỗng mất. Mua dư một phần ba so với số suất giờ cao điểm.

Đồ dùng một lần cho khách mang về. Hộp, túi, muỗng nhựa, nước chấm chia nhỏ; quán bán mang đi nhiều thì khoản này rất rõ.

Nước đá, trà đá miễn phí. Nhiều quán phục vụ miễn phí, thành chi phí mỗi ngày.

Thuốc diệt côn trùng và vệ sinh định kỳ. Khu bếp cần làm thường xuyên, có quán thuê dịch vụ theo tháng.

Khám sức khoẻ và tập huấn cho người làm bếp. Thường là yêu cầu đi kèm hồ sơ an toàn thực phẩm; hỏi rõ khi nộp hồ sơ.

Bữa ăn của nhân viên. Người làm quán ăn tại quán, nguyên liệu đó không ra doanh thu.

Hoa hồng ứng dụng giao đồ ăn. Nếu bán qua kênh này, phần trăm hoa hồng trừ thẳng vào giá bán; tính giá vốn phải tính trên số tiền thực nhận.

Giá vốn món có tính hao hụt

Công thức trên giấy: giá vốn món bằng tổng nguyên liệu trong một suất. Công thức nên dùng khi dự trù: giá vốn thực bằng nguyên liệu trong một suất chia cho một trừ tỷ lệ hao hụt. Tỷ lệ hao hụt gồm phần bỏ khi sơ chế và phần bỏ cuối ngày, tính trên tổng lượng mua vào.

Ví dụ với số giả định để minh hoạ: một món giá bán quy về 100 phần. Nguyên liệu trong tô theo công thức là 32 phần, tức 32 phần trăm giá bán. Nếu hao hụt cả sơ chế lẫn cuối ngày là 20 phần trăm lượng mua vào, giá vốn thực là 32 chia 0,8 bằng 40 phần. Tỷ lệ giá vốn thật là 40 phần trăm, không phải 32. Với 100 phần giá bán, phần còn lại để trả tiền thuê, tiền công, điện nước, gas và lời chỉ còn 60 phần thay vì 68.

Nếu bán qua ứng dụng giao đồ ăn, trừ thêm phần hoa hồng trước khi so. Giả định hoa hồng 20 phần trăm, món 100 phần chỉ còn thực nhận 80 phần, trong khi giá vốn vẫn là 40 phần, nên phần còn lại chỉ là 40.

Cách làm thực tế: tháng đầu, ghi tổng tiền chợ mỗi ngày và số suất bán được. Chia hai số cho nhau là ra giá vốn thực trung bình mỗi suất. So với giá vốn trên giấy để biết tỷ lệ hao hụt thật của quán mình, rồi dùng tỷ lệ đó khi định giá và khi tính điểm hoà vốn.

Dòng tiền theo mốc của quán ăn nhỏ

Quán ăn có thêm một dòng tiền chạy theo ngày (tiền chợ) bên cạnh dòng tiền theo tháng. Bảng dưới đặt hai dòng cạnh nhau.

MốcKhoản chi chínhViệc nên xong
Tuần ký mặt bằngCọc, tiền thuê kỳ đầuChủ nhà đồng ý bằng văn bản cho nấu nướng, lắp hút khói
Tuần 1–3Làm bếp, thoát nước, hút khói, đặt thiết bịNộp hồ sơ đăng ký kinh doanh, an toàn thực phẩm
Tuần 4Bàn ghế, bát đĩa, dụng cụ, biểnNấu thử, ghi lượng nguyên liệu và hao hụt mỗi mẻ
Tuần khai trươngTiền chợ ứng trước, gas dự trữ, khai trươngGiữ quỹ đi chợ riêng đủ vài ngày
Mỗi ngàyTiền chợ sáng, gas, đáGhi tiền chợ và số suất bán
Cuối mỗi thángTiền thuê, tiền công, điện nước, hút mỡTính lại giá vốn thực, chỉnh lượng nấu

Quỹ đi chợ nên là một khoản cố định không đụng tới: mỗi tối bù lại đúng số đã chi trong ngày từ tiền bán hàng. Như vậy dù doanh thu lên xuống, sáng hôm sau vẫn có tiền chợ.

Tình huống giả định: quán bún của anh chị Bình

Các số là số tròn giả định để minh hoạ cách cộng, đơn vị tự quy đổi, không phải giá thật. Tiền thuê giả định 3 đơn vị một tháng, cọc ba tháng là 9, trả trước tháng đầu 3. Làm bếp, hút khói, thoát nước 15 đơn vị. Thiết bị bếp và tủ 12 đơn vị. Bàn ghế, bát đĩa 5 đơn vị. Giấy tờ, biển, khai trương 4 đơn vị. Quỹ đi chợ cố định 2 đơn vị.

Chi cố định mỗi tháng giả định 9 đơn vị. Anh chị tính ba tháng đầu doanh thu sau giá vốn thực chỉ bù được hai phần ba, mỗi tháng hụt 3 đơn vị, ba tháng hụt 9. Dự phòng 20 phần trăm trên làm bếp và thiết bị: 20 phần trăm của 27 là 5,4 đơn vị.

Tổng: 9 + 3 + 15 + 12 + 5 + 4 + 2 + 9 + 5,4 = 64,4 đơn vị. Khối bếp cộng thiết bị là 27 đơn vị, gần bằng một nửa con số này nếu không tính cọc. Nếu mặt bằng đã từng là quán ăn và còn dùng được hút khói, thoát nước, phần 15 đơn vị có thể giảm mạnh, đó là lý do nhiều người ưu tiên thuê lại mặt bằng từng nấu nướng.

Câu nên hỏi chủ nhà trước khi ký mặt bằng làm quán ăn

Mặt bằng cho quán ăn có những điều kiện mà cửa hàng bán lẻ không cần. Hỏi trước khi ký, ghi câu trả lời vào hợp đồng hoặc phụ lục:

  • Có được nấu nướng bằng gas, lắp chụp hút khói và đưa ống thoát khói ra ngoài không, đi theo đường nào.
  • Đường thoát nước của mặt bằng nối vào đâu, trước đây có ai làm quán ăn ở đây chưa, có từng bị tắc không.
  • Có được đục sàn, khoan tường, ốp lại khu bếp không; khi trả mặt bằng có phải đưa về như cũ không.
  • Thời gian thi công bếp có được miễn hoặc giảm tiền thuê không.
  • Hàng xóm hai bên và phía sau có từng phàn nàn về mùi, khói, tiếng ồn với người thuê trước không.
  • Công tơ điện, nước là riêng hay chung, tính theo giá nào.
  • Hợp đồng bao lâu, tăng giá thuê theo cách nào khi gia hạn.

Mỗi câu trả lời "không" hoặc "chưa chắc" là một dòng phải thêm vào bảng dự trù, hoặc một lý do để tìm mặt bằng khác. Khối bếp của quán ăn là khoản đặt vào một lần lớn nhất, nên một hợp đồng ngắn hoặc một chủ nhà không cho lắp hút khói có thể biến khoản đó thành tiền mất trắng sau một hai năm.

Câu hỏi thường gặp

Mở quán ăn nhỏ khác quán cà phê ở khoản chi nào?

Khác rõ nhất ở khối bếp gồm bếp, hút khói, thoát nước có tách mỡ, chống cháy, và ở tiền chợ phải ứng trước mỗi ngày. Hao hụt nguyên liệu của quán ăn cũng cao hơn nên giá vốn thực thường lệch xa giá vốn trên giấy.

Tính giá vốn món ăn thế nào cho sát?

Lấy nguyên liệu trong một suất chia cho một trừ tỷ lệ hao hụt. Sau hai tuần bán, chia tổng tiền chợ cho số suất bán được để ra giá vốn thực trung bình, rồi dùng con số đó thay cho con số trên giấy.

Quỹ đi chợ nên để bao nhiêu?

Đủ tiền chợ của vài ngày bán bình thường, là khoản cố định riêng. Mỗi tối bù lại đúng số đã chi từ tiền bán, để sáng hôm sau luôn có tiền chợ dù hôm trước bán ít.

Thuê lại mặt bằng từng là quán ăn có lợi gì khi dự trù?

Có thể giảm mạnh khối bếp nếu hút khói, thoát nước, đường gas còn dùng được. Vẫn nên nhờ thợ kiểm tra trước khi ký và hỏi rõ thiết bị nào được để lại, thiết bị nào phải trả phí chuyển nhượng.

Có nên tính bữa ăn của nhân viên vào chi phí không?

Nên. Nguyên liệu cho bữa ăn nhân viên không ra doanh thu nhưng nằm trong hoá đơn chợ. Không tách riêng thì tỷ lệ giá vốn trông cao hơn thực tế và bạn khó biết món nào đang lỗ.

Bán qua ứng dụng giao đồ ăn thì dự trù thêm gì?

Thêm hoa hồng tính trên giá bán, đồ đóng gói mang về và thời gian chuẩn bị đơn. Giá vốn phải so với số tiền thực nhận sau hoa hồng, không so với giá niêm yết trên ứng dụng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138