Ba tháng sau cưới vẫn còn bốn nhóm chi: các khoản đuôi của đám cưới (trả nốt dịch vụ, thêm mâm, lại mặt), cảm ơn người đã giúp, sắm sửa cho nếp nhà mới và các lần đi mừng lại. Nếu ra ở riêng, nhóm thứ ba có thể lớn hơn cả ba nhóm kia cộng lại. Nên dự trù phần này ngay từ khi lập ngân sách cưới, để không phải tiêu vào tiền mừng một cách vội vàng.
Bài này liệt kê các khoản chi ba tháng đầu, những khoản hay quên, so sánh khi ở cùng bố mẹ và khi ra ở riêng, sắp dòng tiền theo từng tháng, gợi ý cách lập quỹ chung của hai vợ chồng và đưa một ví dụ tính bằng số tròn giả định. Bài không bàn chuyện vay mượn hay đầu tư, chỉ giúp bạn biết trước sẽ cần chi những gì.
Vì sao cần một ngân sách riêng cho sau cưới
Hầu hết bảng dự trù đám cưới dừng ở ngày tiệc. Nhưng tháng đầu sau cưới lại là lúc nhiều khoản chi dồn đến: hoá đơn thêm mâm, tiền nốt album, lễ lại mặt, quà cảm ơn, rồi những thứ cần mua cho căn phòng hay căn nhà mới. Cùng lúc đó, hai bạn vừa nghỉ phép dài, có khi thu nhập tháng đó giảm, và năng lượng để tính toán thì gần như cạn.
Thêm một yếu tố tâm lý: tiền mừng vừa nhận làm cảm giác "đang có nhiều tiền". Không có kế hoạch, tiền mừng dễ bị tiêu dần vào những món mua sắm cảm hứng cho nhà mới, trong khi các khoản bắt buộc như trả lại tiền mượn trong nhà, đi mừng lại hay quyết toán dịch vụ vẫn đang chờ.
Vì vậy nên tách một ngân sách "ba tháng đầu" ngay trong bảng dự trù cưới. Phần này không cần chi tiết như ngân sách tiệc, nhưng phải đủ các nhóm chính và có một khoản dự phòng, để khi bắt đầu cuộc sống chung, hai bạn không phải mở đầu bằng những cuộc bàn bạc căng thẳng về tiền.
Bảng khoản chi ba tháng đầu để điền
Các khoản được xếp theo nhóm. Có khoản phụ thuộc lệ của từng nhà, có khoản tuỳ hai bạn ra ở riêng hay không.
| Nhóm | Khoản | Khi nào chi | Cách ước lượng | Số của bạn |
|---|---|---|---|---|
| Đuôi đám cưới | Thêm mâm, album ảnh, trả đồ thuê | Một đến bốn tuần sau | Theo sổ quyết toán | …… |
| Lễ lại mặt | Quà mang về nhà vợ, bữa cơm | Vài ngày sau cưới | Theo lệ hai nhà | …… |
| Cảm ơn | Quà cho người giúp, bữa cơm cảm ơn | Hai tuần đầu | Số người nhân giá một phần quà | …… |
| Nếp nhà mới | Đồ bếp, chăn ga, đồ dùng hằng ngày | Tháng đầu | Danh sách theo phòng | …… |
| Ra ở riêng | Cọc thuê nhà, tiền thuê tháng đầu, chuyển đồ | Trước hoặc ngay sau cưới | Theo hợp đồng thuê | …… |
| Đi mừng lại | Thiệp cưới, việc hiếu hỉ của bạn bè | Rải đều | Số thiệp dự kiến nhân mức mừng | …… |
| Giấy tờ | Đăng ký cư trú, cập nhật thông tin | Tháng đầu | Lệ phí theo biểu phí hiện hành | …… |
Nhóm "nếp nhà mới" nên lập danh sách theo phòng: bếp, phòng ngủ, phòng tắm, chỗ để đồ. Viết đủ trước khi đi mua sẽ giúp bạn không mua trùng những món đã được tặng trong đám cưới.
Tám khoản hay quên sau cưới
Phí trả đồ thuê muộn. Váy cưới, vest, khay lễ trả trễ vài ngày là bị tính thêm.
Giặt hấp đồ cưới mua đứt. Áo dài, váy cưới muốn giữ lâu cần giặt và bảo quản đúng cách.
In và gửi ảnh cho họ hàng. Ông bà, cô bác thường mong có ảnh in; mỗi nhà một vài tấm cũng thành một khoản.
Đi mừng lại năm đầu. Bạn bè cùng lứa cưới gần nhau, có tháng ba bốn thiệp. Giờ hai bạn đi mừng với tư cách vợ chồng, nhiều nơi có lệ mức mừng chung cao hơn khi còn đi một mình.
Đồ dùng chưa ai tặng. Quà cưới thường trùng nồi niêu, thiếu những thứ nhỏ như dao kéo, móc treo, thùng rác.
Chi phí đi lại về thăm hai bên. Tháng đầu thường về thăm nhà nội ngoại nhiều hơn bình thường, mỗi lần về lại có quà, nhất là khi hai nhà ở xa nhau.
Giỗ chạp, lễ tết đầu tiên với nhà chồng hoặc nhà vợ. Lần đầu với tư cách con dâu, con rể, nhiều người muốn chuẩn bị chu đáo hơn.
Giảm thu nhập tháng nghỉ cưới. Ngày phép không lương hoặc mất phụ cấp chuyên cần làm thu tháng đó thấp hơn.
Ở cùng bố mẹ hay ra ở riêng: khoản chi khác nhau thế nào
Lựa chọn chỗ ở thay đổi nhiều nhất phần chi ba tháng đầu. Bảng chỉ so về tiền, không bàn nên chọn cách nào.
| Khoản | Ở cùng bố mẹ | Ra ở riêng |
|---|---|---|
| Nhà ở | Không có tiền thuê, có thể góp chi phí sinh hoạt chung | Cọc và tiền thuê tháng đầu, hoặc các khoản của nhà riêng |
| Sắm sửa | Chủ yếu đồ phòng riêng | Đủ bộ đồ bếp, phòng tắm, giặt giũ |
| Chuyển đồ | Ít | Xe chuyển, công tháo lắp |
| Sinh hoạt hằng tháng | Góp theo thoả thuận với bố mẹ | Điện, nước, mạng, chợ búa tự lo |
| Khoản hay quên | Phần góp vào sinh hoạt chung chưa thống nhất | Đồ dùng nhỏ, phí dịch vụ toà nhà, khoá cửa |
Nếu ở cùng bố mẹ, nên nói rõ từ đầu phần góp vào sinh hoạt chung, kể cả khi bố mẹ bảo không cần. Nếu ra ở riêng, nên tính tiền cọc và tháng thuê đầu vào ngân sách cưới, vì chúng thường rơi vào đúng những tuần trước hoặc sau ngày cưới.
Dòng tiền theo từng tháng sau cưới
Mốc chi dồn nhiều nhất vào bốn tuần đầu, rồi giảm dần. Ô cuối để bạn điền.
| Thời điểm | Khoản thường chi | Ghi chú | Số của bạn |
|---|---|---|---|
| Tuần đầu | Lại mặt, trả đồ thuê, thêm mâm | Phần lớn là khoản bắt buộc | …… |
| Tuần hai đến bốn | Cảm ơn người giúp, album ảnh, sắm đồ nhà mới | Đừng mua sắm trước khi trả xong khoản bắt buộc | …… |
| Tháng thứ hai | Sinh hoạt tháng đầu ở nhà mới, đi mừng lại, giấy tờ | Bắt đầu tính ngân sách gia đình hằng tháng | …… |
| Tháng thứ ba | Đi mừng lại, giỗ tết đầu tiên nếu có | Xem lại quỹ chung sau ba tháng | …… |
Cách dùng bảng: điền số xong, cộng bốn dòng để ra tổng ba tháng, rồi so với phần đã để riêng. Nếu thiếu, xem dòng tuần hai đến bốn trước, vì phần sắm sửa thường giãn ra được.
Một nguyên tắc dễ nhớ cho tháng đầu: mỗi tuần chỉ mua sắm cho một phòng. Tuần này lo bếp, tuần sau lo phòng ngủ, tuần sau nữa lo phòng tắm. Cách này giãn tiền ra, giúp bạn sống thử vài ngày rồi mới biết thật sự thiếu gì, và hạn chế những món mua vì đang hứng khởi rồi để một góc.
Lập quỹ chung của hai vợ chồng ngay sau cưới
Ba tháng đầu cũng là lúc hai bạn quyết cách quản lý tiền chung. Không có mô hình nào đúng cho mọi nhà: có cặp gộp toàn bộ thu nhập, có cặp mỗi người góp một phần vào quỹ chung và giữ phần còn lại, có cặp chia theo khoản. Điều quan trọng là thống nhất sớm, trước khi các khoản chi chung bắt đầu dồn đến.
Một cách khởi đầu gọn: lập quỹ chung từ phần còn lại sau quyết toán đám cưới, rồi mỗi tháng mỗi người góp theo tỷ lệ đã bàn. Quỹ chung trả các khoản chung như nhà ở, chợ búa, đi mừng, biếu hai bên; phần còn lại của mỗi người dùng cho việc riêng. Ghi chép quỹ chung đơn giản như sổ đám cưới: ngày, khoản, số tiền, ai chi.
Sau ba tháng, ngồi lại xem quỹ chung đã chi vào đâu, khoản nào lớn hơn dự kiến. Đây là bảng dự trù đầu tiên của gia đình mới, và những con số thật của ba tháng này sẽ giúp hai bạn dự trù sát hơn cho những việc lớn tiếp theo.
Tình huống minh hoạ: ba tháng đầu của anh Sơn và chị Trang
Số dưới đây là số tròn giả định để minh hoạ, tính bằng đơn vị; không phải giá thực tế. Hai bạn ra thuê nhà riêng ngay sau cưới.
| Khoản | Đơn vị |
|---|---|
| Đuôi đám cưới: thêm mâm, album, trả đồ | 6 |
| Lại mặt và quà cảm ơn | 4 |
| Cọc nhà và tiền thuê tháng đầu | 9 |
| Chuyển đồ và sắm đồ nhà mới | 7 |
| Sinh hoạt tháng thứ hai và thứ ba | 8 |
| Đi mừng lại ba tháng | 3 |
| Dự phòng khoảng 8% | 3 |
| Cộng | 40 |
Kiểm phép cộng: 6 + 4 + 9 + 7 + 8 + 3 + 3 = 40 đơn vị. Riêng phần ra ở riêng (cọc nhà, chuyển đồ, sắm sửa) là 16 đơn vị, chiếm hai phần năm. Nếu ở cùng bố mẹ, hai bạn ước giảm được phần lớn khoản này, thay bằng phần góp sinh hoạt chung theo thoả thuận. Hai bạn để riêng 40 đơn vị này từ trước cưới, tách khỏi ngân sách tiệc, nên khi tiền mừng về, toàn bộ được dùng để trả lại khoản bố mẹ đã ứng và bổ sung quỹ chung.
Sai lầm hay gặp trong ba tháng đầu
Các lỗi dưới đây không làm ai thiếu tiền ngay, nhưng làm ba tháng đầu căng hơn cần thiết:
- Dồn tiền mừng vào sắm sửa trong tuần đầu, đến khi hoá đơn album và thêm mâm về thì phải xoay.
- Không tính tháng thuê nhà đầu tiên và tiền cọc vào ngân sách cưới.
- Mua đồ nhà mới trước khi mở hết quà cưới, mua trùng nhiều món.
- Quên lập khoản đi mừng lại, tháng nào nhiều thiệp là hụt.
- Chưa bàn cách góp quỹ chung, mỗi người tự chi rồi so đo về sau.
- Không tính phần thu nhập giảm do nghỉ phép cưới.
Cách phòng chung là trước ngày cưới, hai bạn ngồi với nhau một buổi, điền bảng ba tháng đầu và thống nhất thứ tự ưu tiên: khoản bắt buộc trước, khoản cảm ơn sau, sắm sửa cuối cùng. Làm việc này khi còn đủ bình tĩnh dễ hơn nhiều so với bàn trong tuần đầu sau cưới, khi cả hai đã mệt.
Câu hỏi thường gặp
Sau đám cưới cần dự trù những khoản gì?
Có bốn nhóm chính: các khoản đuôi của đám cưới như thêm mâm và album ảnh, lễ lại mặt và quà cảm ơn, sắm sửa cho nếp nhà mới, và đi mừng lại. Nếu ra ở riêng, cần thêm tiền cọc, tiền thuê tháng đầu và chi phí chuyển đồ.
Có nên dùng tiền mừng để sắm đồ nhà mới không?
Có thể, nhưng chỉ sau khi đã trả xong các khoản bắt buộc như quyết toán dịch vụ, tiền mượn trong nhà và để riêng phần đi mừng lại. Lập danh sách đồ cần mua theo phòng trước để tránh mua trùng quà đã được tặng.
Ra ở riêng sau cưới cần chuẩn bị bao nhiêu tiền?
Không có con số chung vì phụ thuộc nơi ở và mức sống. Cách tính là cộng tiền cọc, tiền thuê tháng đầu, chi phí chuyển đồ, đồ dùng còn thiếu và sinh hoạt hai tháng đầu, rồi thêm khoảng 10 phần trăm dự phòng.
Đi mừng cưới năm đầu nên dự trù thế nào?
Đếm số bạn bè cùng lứa chưa cưới trong sổ tiền mừng, ước khoảng một phần ba sẽ có việc trong một hai năm tới, nhân với mức bạn định mừng rồi chia theo tháng. Để riêng khoản này trong quỹ chung.
Vợ chồng mới cưới nên quản lý tiền chung thế nào?
Không có mô hình đúng cho mọi nhà. Cách khởi đầu gọn là lập quỹ chung cho các khoản chung, mỗi người góp theo tỷ lệ đã bàn và ghi chép đơn giản. Sau ba tháng ngồi lại xem quỹ đã chi vào đâu để điều chỉnh.
Giấy tờ sau cưới có tốn nhiều chi phí không?
Thường không lớn. Các thủ tục như đăng ký cư trú tính lệ phí theo biểu phí hiện hành, có thể tra trên cổng dịch vụ công. Khoản đáng kể hơn thường là thời gian đi lại và ngày nghỉ, nên sắp xếp làm gộp trong một lần.