TienLieu.comTiên Liệu
Chăm cha mẹ già, nằm viện

Chăm cha mẹ ở quê khi con ở thành phố: chi phí đi lại, người trông và việc từ xa

Ba phương án khi cha mẹ ở quê và con ở thành phố: về định kỳ, thuê người trông tại quê, đón cha mẹ lên ở cùng; công thức tính tiền đi lại và các khoản hay quên.

A Vietnamese man with a backpack walking along a rural lane toward a low tiled house at dusk, seen from behind, rice fields beside the path, golden light

Khi cha mẹ ở quê còn con ở thành phố, gia đình thường chọn một trong ba phương án: con về quê định kỳ, thuê người trông tại quê kết hợp nhờ họ hàng hàng xóm, hoặc đón cha mẹ lên ở cùng. Phương án về định kỳ thường bị đánh giá thấp chi phí vì chỉ tính tiền vé, trong khi ngày công mất và những chuyến về gấp mới là phần lớn. Phương án đón lên ở cùng có chi phí một lần lớn nhất nhưng chi đều có thể thấp hơn.

Bài này giúp bạn so ba phương án trên cùng một mặt bằng, tính chi phí đi lại bằng công thức, liệt kê khoản hay quên khi chăm từ xa và những việc cần chuẩn bị nếu đón cha mẹ lên. Các con số là số tròn giả định quy về đơn vị để minh hoạ cách tính; vé xe, công người trông và chi phí ở mỗi tỉnh thành một khác, bạn điền số thật của nhà mình.

Ba phương án và điều kiện để mỗi phương án chạy được

Con về quê định kỳ. Hợp khi cha mẹ còn tự lo sinh hoạt, chỉ cần người đưa đi khám, sửa chữa trong nhà, mua sắm đồ lớn. Điều kiện là khoảng cách đủ gần để về trong ngày hoặc cuối tuần, và công việc của con cho phép nghỉ khi có chuyện gấp.

Thuê người trông tại quê, kết hợp họ hàng, hàng xóm. Hợp khi cha mẹ muốn ở lại nhà mình, cần người hằng ngày nhưng không cần chăm chuyên môn. Điều kiện là có người tin cậy ở gần để ghé kiểm tra, và con vẫn về định kỳ để nắm tình hình.

Đón cha mẹ lên ở cùng. Hợp khi cha mẹ cần chăm thường xuyên, hoặc khi ở quê không còn ai gần. Điều kiện là nhà con có chỗ phù hợp, cha mẹ đồng ý, và gia đình con chuẩn bị tinh thần cho thay đổi lớn trong sinh hoạt.

Phương án kết hợp theo mùa. Một số nhà để cha mẹ ở quê mùa ấm, đón lên thành phố mùa lạnh hoặc mùa mưa bão, hoặc khi cha mẹ cần điều trị dài ngày. Chi phí khi đó là trung bình của hai phương án theo số tháng mỗi bên.

Không có phương án rẻ nhất cho mọi nhà. Phương án hợp nhất là phương án cha mẹ thấy thoải mái và các con duy trì được lâu. Phép so tiền ở các mục dưới giúp nhìn rõ đánh đổi, không thay cho mong muốn của cha mẹ.

Công thức tính chi phí đi lại thật

Chi phí một chuyến về quê không chỉ là vé. Công thức đủ là: tiền vé khứ hồi, cộng đi lại hai đầu bến, cộng ăn uống dọc đường, cộng ngày công mất. Ngày công mất bằng số ngày nghỉ làm nhân thu nhập một ngày; với người làm công ăn lương có ngày phép thì ngày phép dùng hết cũng là một chi phí, vì nó không còn cho việc khác.

Chi phí đi lại một năm bằng số chuyến định kỳ nhân chi phí một chuyến thường, cộng số chuyến gấp nhân chi phí một chuyến gấp. Chuyến gấp thường đắt hơn vì vé mua sát ngày, có khi phải đi phương tiện nhanh hơn, và mất thêm ngày công đột xuất.

Ví dụ minh hoạ, số tròn giả định: một chuyến thường gồm vé 1 đơn vị, đi lại hai đầu 0,2, ăn uống 0,3, một ngày công 0,5, cộng 2 đơn vị. Một chuyến gấp gồm vé 1,6, đi lại 0,2, ăn uống 0,3, hai ngày công 1, cộng 3,1 đơn vị. Về mỗi tháng một lần là 12 chuyến thường, 24 đơn vị; cộng bốn chuyến gấp trong năm là 12,4 đơn vị; tổng 36,4 đơn vị. Nếu chỉ tính tiền vé như nhiều nhà vẫn làm, con số chỉ là 12 + 6,4 = 18,4 đơn vị, chỉ bằng khoảng một nửa thực tế.

So ba phương án trên cùng một mặt bằng

Bảng minh hoạ chi một năm, số tròn giả định quy về đơn vị, cho trường hợp cha mẹ cần người hằng ngày ở mức hỗ trợ một phần. Thay số nhà mình vào để so.

Khoản một nămVề định kỳ, nhờ hàng xómThuê người tại quêĐón lên ở cùng
Người trông, người chăm12 (tiền cảm ơn hàng xóm, họ hàng)8460 (thuê theo giờ ban ngày)
Đi lại của con36,418 (sáu chuyến thường, hai chuyến gấp, làm tròn)4 (đưa cha mẹ về quê dịp lễ)
Khoản một lần năm đầu3 (điện thoại, thiết bị gọi)5 (chỗ ngủ người trông, sửa nhà nhẹ)20 (phòng, sửa nhà, đồ đạc)
Chi sinh hoạt tăng ở nhà con0012
Tổng năm đầu51,410796
Từ năm hai, bỏ khoản một lần48,410276

Kiểm tra phép cộng: cột một 12 + 36,4 + 3 + 0 = 51,4; cột hai 84 + 18 + 5 + 0 = 107; cột ba 60 + 4 + 20 + 12 = 96. Phương án về định kỳ rẻ nhất trên giấy nhưng chỉ chạy được khi cha mẹ còn tự lo phần lớn và có hàng xóm, họ hàng sẵn lòng. Phương án đón lên ở cùng có năm đầu tốn vì khoản một lần, nhưng từ năm hai rẻ hơn thuê người tại quê. Con số không nói được điều quan trọng nhất là cha mẹ có vui khi rời quê hay không.

Khoản hay quên khi chăm cha mẹ từ xa

Những khoản dưới đây ít khi nằm trong bảng ngay từ đầu, nhưng chăm từ xa một thời gian là gặp.

  • Vé dịp lễ, Tết đắt hơn và khó mua, trong khi đây lại là lúc cha mẹ mong con về nhất.
  • Tiền cảm ơn hàng xóm, họ hàng trông giúp: quà, tiền biếu, hoặc giúp lại việc nhà họ.
  • Điện thoại dễ dùng cho cha mẹ và gói cước gọi video, cộng thời gian dạy cha mẹ dùng.
  • Thiết bị gọi khẩn hoặc cách để cha mẹ báo khi ngã mà không với được điện thoại.
  • Sửa chữa nhà ở quê khi không có con ở gần: phải thuê thợ, trả thêm cho người trông thợ.
  • Chi phí khi cha mẹ khám ở thành phố: xe đón lên, chỗ ở cho người đi cùng, ngày công.
  • Người thay khi người trông tại quê nghỉ, nhất là dịp Tết, thường rơi đúng lúc con cũng khó về.
  • Hiếu hỉ ở quê con phải đi thay hoặc gửi phần khi cha mẹ không tự đi được.

Khoản cảm ơn hàng xóm, họ hàng là khoản tế nhị nhất. Không trả gì thì nhờ lâu dễ ngại; trả như thuê thì có khi làm mất tình. Nhiều nhà chọn cách đều đặn biếu quà dịp lễ, giúp lại khi nhà kia có việc, và nói rõ lời cảm ơn. Dù chọn cách nào, đưa một dòng vào bảng để không quên.

Đón cha mẹ lên ở cùng: những việc cần dự trù

Đón cha mẹ lên tưởng chỉ là thêm hai người trong nhà, nhưng kéo theo nhiều khoản. Liệt kê trước để không bị dồn vào tháng đầu.

  • Chỗ ở: phòng riêng có nhà vệ sinh gần, có khi phải sửa hoặc đổi chức năng một phòng.
  • Khám chữa bệnh ở nơi mới: hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc nơi khám về việc đổi nơi đăng ký khám ban đầu và mức hưởng theo quy định hiện hành.
  • Giấy tờ cư trú: đăng ký tạm trú hoặc thường trú theo quy định, chuẩn bị giấy tờ trước.
  • Chi sinh hoạt tăng: ăn uống, điện nước, đi lại của cha mẹ ở thành phố.
  • Người trông ban ngày khi các con đi làm, vì cha mẹ ở thành phố thường không có hàng xóm quen.
  • Nhà ở quê: ai trông, ai đóng điện nước, sửa chữa để không xuống cấp.
  • Chuyến về quê dịp giỗ, Tết cho cha mẹ giữ mối quan hệ với họ hàng, bạn bè.
  • Hoạt động cho cha mẹ: nơi tập thể dục, sinh hoạt người cao tuổi, để cha mẹ không thấy cô đơn.

Khoản cuối không lớn về tiền nhưng ảnh hưởng nhiều tới việc cha mẹ có ở lâu được hay không. Nhiều cụ lên thành phố được vài tháng thì đòi về vì buồn, gia đình mất khoản một lần đã bỏ ra. Tìm trước cho cha mẹ một nơi sinh hoạt gần nhà giúp giảm rủi ro này.

Tình huống giả định: chị Thảo và bố ở quê

Tình huống giả định, số tròn để minh hoạ. Chị Thảo sống ở thành phố, bố tám mươi hai tuổi ở quê cách bốn tiếng đi xe. Hai năm đầu, chị về mỗi tháng một lần, nhờ một người họ hàng ghé bố mỗi ngày, cảm ơn 1 đơn vị một tháng. Chi một năm theo cách tính ở trên khoảng 36 đơn vị đi lại cộng 12 đơn vị cảm ơn, tổng 48 đơn vị.

Năm thứ ba bố ngã, cần người hằng ngày. Chị cân nhắc thuê người tại quê, năm đầu 107 đơn vị, hoặc đón bố lên, năm đầu 96 đơn vị. Bố không muốn rời quê. Chị chọn thuê người tại quê, giảm số chuyến về xuống hai tháng một lần, và giữ nhờ người họ hàng ghé kiểm tra hai lần mỗi tuần. Người họ hàng ghé ít hơn nên phần cảm ơn giảm còn một nửa, 6 đơn vị một năm; tổng năm đó là 107 + 6 = 113 đơn vị.

Điều chị Thảo rút ra: phương án rẻ nhất trên giấy là đón bố lên, nhưng bố không vui thì không bền. Chị đặt mong muốn của bố lên đầu, rồi dùng phép tính để tìm cách giảm chi trong phương án bố chọn, như giảm chuyến về và nhờ họ hàng thay một phần.

Sai lầm hay gặp khi chăm cha mẹ từ xa

Chỉ tính tiền vé. Ngày công và chuyến gấp mới là phần lớn chi phí đi lại. Dự trù theo công thức đủ, nếu không bảng sẽ luôn thiếu vào cuối năm.

Không có người tin cậy ở gần. Không ai ghé thì mọi chuyện nhỏ đều thành chuyến về gấp. Một người họ hàng hay hàng xóm ghé đều đặn, có khoản cảm ơn rõ ràng, thường giảm được nhiều chuyến về đột xuất nhất.

Đón cha mẹ lên mà không hỏi kỹ. Cha mẹ đồng ý vì không muốn làm con buồn, lên được vài tháng thì đòi về. Gia đình mất khoản sửa phòng, đồ đạc đã sắm, lại tốn thêm một chuyến đưa về. Hỏi kỹ, cho cha mẹ lên ở thử một hai tháng trước khi sửa nhà lớn.

Để nhà ở quê bỏ trống không ai trông. Khi đón cha mẹ lên, nhà quê xuống cấp nhanh, đến lúc cha mẹ về chơi dịp Tết lại phải sửa. Nhờ người trông hoặc giữ một khoản nhỏ mỗi năm cho sửa chữa nhà quê.

Câu hỏi thường gặp

Chăm cha mẹ ở quê từ xa mỗi năm tốn bao nhiêu tiền đi lại?

Tính bằng số chuyến định kỳ nhân chi phí một chuyến thường, cộng số chuyến gấp nhân chi phí một chuyến gấp. Mỗi chuyến cần cộng cả vé, đi lại hai đầu, ăn uống và ngày công mất. Chỉ tính tiền vé thường chỉ ra khoảng một nửa con số thật.

Nên thuê người trông cha mẹ tại quê hay đón lên thành phố?

Tuỳ mong muốn của cha mẹ, mức cần chăm và điều kiện nhà con. Về chi phí, đón lên ở cùng thường tốn năm đầu vì khoản một lần, nhưng từ năm hai có thể rẻ hơn thuê người tại quê. Hỏi cha mẹ trước khi tính tiền.

Nhờ hàng xóm trông cha mẹ có nên trả tiền không?

Tuỳ quan hệ và mức giúp. Giúp ghé thăm đôi lần thì quà và lời cảm ơn thường hợp hơn; giúp hằng ngày, kéo dài thì nên có khoản cảm ơn đều đặn. Dù cách nào cũng nên ghi vào bảng dự trù để không quên.

Đón cha mẹ lên ở cùng cần làm giấy tờ gì?

Thường cần đăng ký cư trú theo quy định và tìm hiểu việc đổi nơi đăng ký khám bệnh ban đầu của bảo hiểm y tế. Thủ tục cụ thể nên hỏi công an cấp xã nơi ở mới và cơ quan bảo hiểm xã hội, vì quy định có thể thay đổi.

Làm sao giảm chi phí khi chăm cha mẹ từ xa?

Giảm chuyến gấp bằng cách có người tin cậy ở gần, gom việc vào mỗi chuyến về định kỳ, đặt vé sớm cho dịp lễ Tết, và trang bị cho cha mẹ thiết bị liên lạc dễ dùng. Chuyến gấp thường là khoản đắt nhất trong chi phí đi lại.

Có nên đón cha mẹ lên theo mùa thay vì ở hẳn không?

Nhiều nhà chọn cách này để cha mẹ vẫn giữ được quê và bạn bè, lại có con gần vào mùa khó khăn. Chi phí là trung bình của hai phương án theo số tháng, cộng chi phí đưa đón mỗi lần chuyển. Cần sẵn chỗ ở cả hai nơi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138