TienLieu.comTiên Liệu
Mua ô tô

Mua ô tô hay đi xe dịch vụ: so tổng chi phí theo số km mỗi tháng

Trước khi mua xe, quy chi phí sở hữu ra tiền mỗi km và so với đi xe dịch vụ. Cách tách chi phí cố định, tìm điểm hoà theo quãng đường, ví dụ minh hoạ bằng số tròn.

A Vietnamese family of four, seen from behind, waits at a curb outside a hospital entrance with bags and a stroller, drizzle, soft overcast light, medium shot at eye level

Muốn biết nên mua ô tô hay tiếp tục đi xe dịch vụ, hãy quy toàn bộ chi phí sở hữu một năm ra tiền cho mỗi km gia đình thực sự đi, rồi so với chi phí đi xe dịch vụ cho đúng những chuyến đó. Vì phần lớn chi phí sở hữu là cố định, đi càng ít thì mỗi km của xe riêng càng đắt; đi càng nhiều thì xe riêng càng có lợi về tiền. Điểm cắt nhau giữa hai đường là điểm hoà.

Bài không khuyên mua hay không mua, cũng không đưa giá cước của bất kỳ dịch vụ nào. Mọi số tiền dưới đây là số tròn giả định để minh hoạ cách tính. Ngoài tiền, phần sau cũng nhắc những yếu tố không quy ra số mà nhiều gia đình vẫn cân nhắc, để quyết định không chỉ dựa trên một con số.

Tách chi phí sở hữu thành cố định và biến đổi

Đây là bước quan trọng nhất. Chi phí cố định không đổi dù đi nhiều hay ít; chi phí biến đổi tăng theo km.

NhómGồmCách tính một nămSố của bạn
Cố địnhKhấu hao, bảo hiểm, phí đường bộ, kiểm định, chỗ gửi thángCộng các dòng theo bảng chi phí nuôi xe
Cố địnhPhần thuế phí lăn bánh chia theo số năm giữ xeTổng thuế phí ÷ số năm dự định giữ
Biến đổiNhiên liệuKm năm ÷ 100 × mức tiêu thụ × giá
Biến đổiBảo dưỡng, hao mònQuỹ năm năm ÷ tổng km năm năm × km năm
Biến đổiCầu đường, gửi theo lượt, rửa xeƯớc theo số chuyến
TổngCố định + biến đổiChia cho km năm ra tiền mỗi km

Nếu gia đình đã có thói quen để dành, cũng nên tính chi phí cơ hội của khoản tiền mua xe: số tiền đó nếu không dùng mua xe vẫn nằm trong quỹ của gia đình cho việc khác. Bài này không gợi ý dùng nó vào đâu, chỉ nhắc rằng đây là một dòng nhiều người bỏ qua khi so.

Quy chi phí đi xe dịch vụ cho đúng những chuyến của bạn

So sánh chỉ công bằng khi tính cho cùng một danh sách chuyến đi. Làm theo các bước:

  1. Liệt kê các chuyến trong một tháng điển hình: đi làm, đưa đón con, đi chợ, cuối tuần, thăm ông bà.
  2. Với mỗi chuyến, ghi quãng đường và số lượt; chuyến đi làm hai chiều là hai lượt.
  3. Ghi chi phí mỗi lượt theo cước bạn thường trả, gồm cả giờ cao điểm, ngày mưa, đêm khuya thường đắt hơn.
  4. Xác định chuyến nào vẫn đi được bằng phương tiện khác như xe máy, xe buýt, đi bộ; những chuyến đó không cần xe dịch vụ.
  5. Tính riêng chuyến xa trong năm: về quê, du lịch, có thể thuê xe tự lái hoặc thuê xe có tài xế theo chuyến.
  6. Cộng cả năm, chia cho tổng km để ra tiền mỗi km của phương án không mua xe.

Đừng quên những chuyến hiện không đi vì không có xe. Nếu mua xe, những chuyến đó sẽ xuất hiện; nếu không mua, chúng vẫn không xuất hiện. So sánh nên dùng danh sách chuyến bạn thật sự sẽ đi ở cả hai phương án, và ghi chú rõ phần khác biệt.

Gia đình chị Ngọc: tìm điểm hoà theo quãng đường

Mọi số là giả định tròn để minh hoạ cách tính, đơn vị triệu, không phải giá xe hay cước thật. Giả định chi phí cố định của xe 72 triệu mỗi năm, chi phí biến đổi 0,003 triệu mỗi km, xe dịch vụ trung bình 0,012 triệu mỗi km.

Km mỗi nămXe riêng: 72 + km × 0,003Xe dịch vụ: km × 0,012Bên nào ít tiền hơn
4.00072 + 12 = 8448Xe dịch vụ
6.00072 + 18 = 9072Xe dịch vụ
8.00072 + 24 = 9696Bằng nhau
10.00072 + 30 = 102120Xe riêng
15.00072 + 45 = 117180Xe riêng

Điểm hoà tính bằng công thức: chi phí cố định ÷ (cước dịch vụ mỗi km − chi phí biến đổi mỗi km) = 72 ÷ (0,012 − 0,003) = 8.000 km mỗi năm. Dưới mức này, với giả định trên, đi xe dịch vụ ít tiền hơn; trên mức này, xe riêng ít tiền hơn. Đổi bất kỳ giả định nào, điểm hoà sẽ dịch chuyển, vì vậy hãy thay số của gia đình bạn vào.

Yếu tố không quy ra tiền nhưng vẫn phải tính

Thời gian. Chờ xe giờ cao điểm, ngày mưa, nơi xa trung tâm có thể mất nhiều phút mỗi chuyến. Với gia đình có con nhỏ hoặc người già, thời gian chờ là chi phí thật dù không có hoá đơn.

Tính chủ động. Đưa người thân đi khám đột xuất lúc nửa đêm, chở đồ cồng kềnh, đi nhiều điểm trong một buổi đều dễ hơn với xe riêng.

Gánh nặng quản lý. Xe riêng đi kèm bảo dưỡng, gửi xe, gia hạn bảo hiểm, va quẹt. Đi xe dịch vụ không có phần này.

Sức khoẻ và thói quen lái. Có người không thích lái xe đường xa, có người không yên tâm để người khác chở con. Những cảm nhận này đáng được ghi vào cùng bảng.

Chỗ để xe. Ở nơi không có chỗ gửi gần nhà, xe riêng mất bớt tính tiện lợi; xem kỹ trước khi quyết định.

Khoản hay quên ở cả hai phía

Khi so, nhiều người chỉ quên ở một phía, khiến phép so lệch. Dưới đây là những khoản hay bị bỏ ra ở cả hai bên.

  • Phía xe riêng: thuế phí lăn bánh chia theo năm, khấu hao, va quẹt và mức khấu trừ bảo hiểm, gửi theo lượt, phạt nguội, quỹ năm đầu.
  • Phía xe riêng: thời gian đưa xe đi bảo dưỡng, làm thủ tục, chi phí thuê xe khi xe nằm xưởng.
  • Phía xe dịch vụ: cước cao điểm, ngày lễ, mưa; phụ phí chờ, phí qua trạm thu phí, tiền boa nếu có thói quen.
  • Phía xe dịch vụ: thuê xe cho chuyến xa, ghế trẻ em khi đi cùng con nhỏ, đồ cồng kềnh phải thuê xe lớn hơn.
  • Cả hai phía: những chuyến hiện không đi vì bất tiện, sẽ xuất hiện khi có xe.
  • Cả hai phía: thay đổi trong vài năm tới như đổi chỗ làm, con vào trường xa hơn, chuyển nhà.

Hãy ghi những thay đổi đã biết trước của gia đình trong ba đến năm năm tới. Nếu sắp chuyển nhà gần chỗ làm hay con sắp đi học xa, số km sẽ thay đổi và điểm hoà của bạn cũng thay đổi theo.

Dòng tiền những năm đầu của hai phương án

Ngoài tiền mỗi km, hai phương án khác nhau rất xa về thời điểm chi. Dùng lại giả định của gia đình chị Ngọc, chạy 10.000 km mỗi năm, đơn vị triệu, số tròn giả định để minh hoạ.

Thời điểmXe riêngXe dịch vụ
Trước khi bắt đầuToàn bộ tiền lăn bánh, chi một lầnKhông chi
Năm 1Tiền mặt ra: bảo hiểm, gửi xe, nhiên liệu, bảo dưỡng, quỹ năm đầu120, chia đều theo tháng
Năm 2–3Tiền mặt ra thấp hơn năm đầu, không còn khoản trang bị120 mỗi năm, cộng tăng cước nếu có
Năm 4–5Tăng do lốp, ắc quy, bảo dưỡng mốc lớn120 mỗi năm
Khi bán xeThu lại giá trị còn lạiKhông có

Trong phép tính điểm hoà, khấu hao và thuế phí lăn bánh đã được chia đều theo năm, nên hai phương án trông tương đương ở mỗi năm. Nhưng về dòng tiền, xe riêng đòi một khoản rất lớn ngay từ đầu và thu lại một phần lúc bán, còn xe dịch vụ trả đều từng tháng. Gia đình có thu nhập đều nhưng ít tiền tích luỹ sẵn sẽ thấy hai phương án này khác nhau hơn hẳn so với con số mỗi km.

Dự phòng và thử trước khi quyết

Một cách hạn chế quyết định sai là thử sống như có xe trong hai ba tháng: mỗi tháng chuyển vào một tài khoản riêng đúng số tiền chi phí sở hữu đã tính, còn đi lại vẫn bằng xe dịch vụ và trả từ tài khoản đó. Cuối giai đoạn, nếu tiền trong tài khoản vẫn dư nhiều, xe riêng có thể chưa cần; nếu tiền thường xuyên không đủ trả cước, xe riêng có lợi về tiền với gia đình bạn.

Cách thử này còn cho bạn biết gia đình có duy trì được khoản trích hằng tháng hay không. Nếu chuyển đủ số tiền đó mỗi tháng đã thấy căng, chi phí sở hữu xe có thể đang quá sức so với thu nhập hiện tại, dù trên giấy điểm hoà nghiêng về xe riêng.

Khi tính phương án mua xe, vẫn cần dự phòng như mọi việc lớn: khoảng vài phần trăm giá xe cho tiền lăn bánh phát sinh, một quỹ năm đầu, quỹ bảo dưỡng và quỹ phát sinh. Nếu phép so chỉ thắng sát nút khi chưa có dự phòng, coi như hai phương án ngang nhau và để các yếu tố không quy ra tiền quyết định.

Sai lầm hay gặp khi so sánh

So tiền nhiên liệu với tiền cước. Đây là so một phần nhỏ của xe riêng với toàn bộ chi phí đi xe dịch vụ, nên xe riêng luôn trông rẻ.

Bỏ khấu hao và thuế phí lăn bánh. Đây là hai khoản cố định lớn nhất; thiếu chúng, điểm hoà bị kéo xuống thấp sai lệch.

Tính số km theo mong muốn thay vì thực tế. Ghi lại các chuyến đi trong một tháng thật thay vì đoán.

Quyết định theo một tháng đặc biệt. Tháng có Tết hay nghỉ hè không phải tháng điển hình; dùng trung bình năm.

Coi quyết định là vĩnh viễn. Hoàn cảnh gia đình thay đổi; mỗi năm xem lại số km và chi phí để biết phép so còn đúng không.

Dùng cước xe dịch vụ giờ thấp điểm cho mọi chuyến. Chuyến đi làm thường rơi vào giờ cao điểm; lấy cước thấp nhất làm chuẩn sẽ làm phương án không mua xe trông rẻ hơn thực tế.

Bỏ qua chi phí cơ hội của khoản tiền mua xe. Khoản tiền lớn bỏ vào xe không còn sẵn cho việc khác của gia đình; ghi nó thành một dòng để thấy đầy đủ, dù không quy ra số.

Câu hỏi thường gặp

Gia đình đi bao nhiêu km mỗi năm thì nên mua ô tô?

Không có con số chung. Điểm hoà bằng chi phí cố định một năm của xe chia cho phần chênh giữa cước xe dịch vụ mỗi km và chi phí biến đổi mỗi km của xe riêng. Thay số của gia đình bạn vào để ra điểm hoà riêng.

Chi phí sở hữu ô tô mỗi km tính thế nào?

Cộng chi phí cố định một năm gồm khấu hao, bảo hiểm, phí đường bộ, kiểm định, chỗ gửi và phần thuế phí lăn bánh chia theo năm, cộng chi phí biến đổi, rồi chia cho tổng số km đi trong năm.

Có nên tính khấu hao khi so với đi xe dịch vụ không?

Nên tính, vì đây là khoản cố định lớn nhất khi sở hữu xe. Bỏ khấu hao làm chi phí mỗi km của xe riêng thấp hơn thực tế và khiến phép so nghiêng sai về phía mua xe.

Đi ít nhưng có con nhỏ thì sao?

Khi số km thấp, phép tính tiền thường nghiêng về đi xe dịch vụ, nhưng tính chủ động và thời gian chờ có thể quan trọng hơn với gia đình có con nhỏ. Ghi các yếu tố này cạnh con số để quyết định trọn vẹn.

Có cách nào thử trước khi quyết định mua xe không?

Có thể trích riêng mỗi tháng đúng số tiền chi phí sở hữu đã tính trong hai ba tháng, vẫn đi xe dịch vụ và trả từ khoản đó. Cách này cho thấy phương án nào ít tiền hơn và gia đình có duy trì được khoản trích hay không.

Chuyến xa có làm thay đổi kết quả so sánh không?

Có, vì chuyến xa làm tăng số km và với phương án không mua xe thường phải thuê xe theo chuyến. Tính riêng chi phí các chuyến xa của cả năm ở cả hai phương án rồi cộng vào trước khi so.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138