Ở thành phố, chỗ gửi ô tô nên được chốt trước khi chốt xe, và tiền gửi xe cần dự trù thành ba phần: phí gửi tháng ở chỗ để xe chính, phí gửi theo lượt ở những nơi gia đình hay đến, và các khoản quanh bãi như tiền cọc, đi lại từ bãi về nhà, va quẹt khi ra vào. Với nhiều gia đình ở chung cư hay trong ngõ nhỏ, đây là khoản cố định lớn thứ hai sau khấu hao.
Bài này không ghi mức phí gửi xe, vì chênh lệch giữa các khu, các toà nhà và các tỉnh thành rất xa. Thay vào đó là cách so các phương án gửi xe, bảng tự điền, khoản hay quên, các câu nên hỏi bên quản lý bãi, và phép tính một năm bằng số tròn giả định để minh hoạ.
So các phương án để xe
Mỗi phương án có chi phí và điều kiện khác nhau. Cột cuối để trống cho bạn ghi số đã hỏi được ở khu mình ở.
| Phương án | Ưu điểm | Khoản phải tính | Số của bạn |
|---|---|---|---|
| Để trong nhà, sân riêng | Không phí tháng, gần nhất | Sửa cổng, dốc, mái che; mất diện tích dùng việc khác | |
| Hầm hoặc bãi chung cư | Gần, có bảo vệ | Phí tháng theo quy định toà nhà; có thể phải chờ suất | |
| Thuê chỗ trong nhà dân, sân cơ quan gần nhà | Thường linh hoạt | Phí tháng thoả thuận, tiền cọc, rủi ro chủ nhà đổi ý | |
| Bãi gửi xe công cộng, bãi tư nhân | Dễ tìm | Phí tháng hoặc theo đêm, đi bộ xa, giờ mở cửa | |
| Đỗ ở nơi được phép trên đường | Không phí tháng ở một số nơi | Rủi ro trầy xước, mất cắp bộ phận, phạt nếu sai chỗ; phí theo quy định nơi thu | |
| Gửi ở nơi làm việc | Ban ngày gần chỗ làm | Phí riêng, cộng thêm phí chỗ để ban đêm |
Đừng chỉ so phí. Một chỗ rẻ hơn nhưng cách nhà mười lăm phút đi bộ sẽ phát sinh tiền xe ôm những hôm mưa, những đêm đưa con ốm đi khám. Ghi cả khoảng cách và giờ mở cửa vào bảng.
Câu nên hỏi trước khi đặt cọc chỗ gửi
Phí tháng đã gồm những gì? Có toà nhà tính riêng phí thẻ, phí làm thẻ lại khi mất, phí xe điện sạc tại chỗ. Hỏi tổng số tiền mỗi tháng thực trả.
Có phải chờ suất không, chờ bao lâu? Nhiều chung cư có số suất ô tô ít hơn số căn hộ. Trong thời gian chờ, bạn phải gửi tạm chỗ khác, có khi xa và đắt hơn.
Tiền cọc bao nhiêu, điều kiện hoàn lại? Ghi rõ trong giấy nhận tiền: trả lại khi nào, trừ những gì.
Giờ ra vào, có trông qua đêm không? Bãi đóng cửa lúc khuya là bất tiện lớn với người làm ca hoặc gia đình có trẻ nhỏ, người già.
Ai chịu trách nhiệm khi xe bị trầy xước, mất cắp bộ phận? Phần lớn bãi chỉ nhận trông, không nhận bồi thường đầy đủ. Hỏi rõ và cân nhắc điều khoản mất cắp bộ phận trong bảo hiểm.
Kích thước chỗ đỗ, chiều cao hầm, độ dốc lối xuống. Xe gầm thấp hoặc xe cao có thể không phù hợp với hầm cũ; đo trước khi chọn xe là rẻ nhất.
Có chỗ sạc cho xe điện không, tính tiền điện thế nào? Với xe điện, đây là câu quyết định. Một số nơi chưa cho phép sạc ở hầm hoặc chỉ cho ở khu riêng.
Khoản hay quên quanh chuyện gửi xe
Phí gửi tháng là khoản ai cũng nhớ. Những khoản dưới đây thì thường chỉ lộ ra sau vài tháng có xe.
- Gửi theo lượt ở bệnh viện, trường học, chợ, trung tâm thương mại, đám cưới, nhà hàng; gia đình đi nhiều thì cộng lại đáng kể mỗi tháng.
- Gửi qua đêm khi về quê hoặc đi chơi: khách sạn, nhà người thân không có chỗ, phải gửi bãi ngoài.
- Đi lại giữa bãi và nhà: xe ôm những hôm mưa, khi chở đồ nặng, khi đi khuya.
- Va quẹt ở bãi chật: cọ cột, cọ xe bên cạnh; thường là mức khấu trừ bảo hiểm hoặc tự sửa.
- Mất cắp bộ phận khi đỗ ngoài: gương, đèn, ắc quy.
- Phạt dừng đỗ sai chỗ khi không tìm được chỗ gửi, mức theo quy định hiện hành.
- Tăng phí khi toà nhà hoặc chủ bãi điều chỉnh, thường báo trước ít ngày.
- Làm lại thẻ, chìa khoá điều khiển cổng khi mất.
Gộp các khoản này thành một dòng "quanh bãi xe" trong bảng chi phí nuôi xe. Sau ba tháng đầu, thay số ước đoán bằng số thật đã ghi chép.
Gia đình anh Khoa ở chung cư: tiền gửi xe một năm
Số tròn giả định để minh hoạ cách cộng, đơn vị triệu, không phải mức phí thật. Giả định căn hộ phải chờ suất hầm ba tháng, trong thời gian đó gửi bãi ngoài.
| Dòng | Cách tính minh hoạ | Một năm (triệu) |
|---|---|---|
| Gửi bãi ngoài ba tháng chờ suất | 3 tháng × 2 | 6 |
| Gửi hầm chín tháng còn lại | 9 tháng × 1,5 | 13,5 |
| Cọc thẻ hầm (trả lại khi thôi gửi) | Giả định, ghi riêng | 1 |
| Gửi theo lượt | 20 lượt mỗi tháng × 0,03 × 12 | 7,2 |
| Gửi qua đêm khi đi xa | 6 đêm × 0,2 | 1,2 |
| Đi lại từ bãi ngoài về nhà trong ba tháng | Giả định gộp | 0,6 |
| Va quẹt ở bãi | Một lần tự sửa, giả định | 1,5 |
| Cộng tiền ra khỏi túi (không tính cọc) | 6 + 13,5 + 7,2 + 1,2 + 0,6 + 1,5 | 30 |
Trong 30 triệu minh hoạ, phí tháng chiếm 19,5 triệu, tức 65%; còn 35% là những khoản quanh bãi mà ít ai đưa vào dự trù. Năm thứ hai, khi đã có suất hầm cả năm, phần phí tháng giảm xuống 18 triệu nhưng gửi theo lượt thường không giảm. Tiền cọc 1 triệu ghi riêng vì không phải chi phí, nhưng vẫn cần có sẵn tiền mặt lúc đăng ký thẻ.
Nhà trong ngõ, nhà phố: chi phí khác chung cư thế nào
Gia đình có nhà riêng thường nghĩ để xe trong nhà là miễn phí. Thật ra chi phí chuyển sang dạng khác: sửa nhà một lần và mất diện tích. Nới cổng, hạ nền, làm dốc, gia cố sàn tầng trệt nếu sàn cũ yếu, làm mái che, chuyển chỗ bếp hay phòng khách để nhường chỗ. Những việc này nên xin báo giá thợ trước khi mua xe.
Với nhà trong ngõ, còn một yếu tố là quan hệ hàng xóm. Ngõ hẹp, xe ra vào giờ cao điểm, đỗ tạm trước cửa nhà khác vài phút để chuyển đồ đều có thể thành chuyện. Một số gia đình chọn thuê chỗ gần đầu ngõ dù trong nhà có chỗ, đơn giản để giữ hoà khí; đó cũng là một khoản cần tính.
Nếu tính ra chi phí sửa nhà để có chỗ để xe lớn hơn tiền gửi bãi vài năm, có thể cân nhắc gửi bãi trong giai đoạn đầu và chỉ sửa nhà khi có đợt sửa lớn khác. Gộp việc sửa cổng vào một đợt sửa nhà thường rẻ hơn làm riêng.
Sai lầm hay gặp
Mua xe rồi mới đi tìm chỗ gửi. Chỗ gửi gần nhà ở khu đông dân có thể không còn suất. Đi hỏi ít nhất ba chỗ, có câu trả lời bằng văn bản về suất và phí trước khi đặt cọc xe.
Chỉ so phí tháng. Chỗ rẻ nhưng xa hoặc đóng cửa sớm sẽ đẩy chi phí sang tiền đi lại, thời gian và sự bất tiện mỗi ngày.
Chọn xe theo sở thích, không theo chỗ đỗ. Xe dài hơn chỗ đỗ hoặc cao hơn trần hầm là phải đổi chỗ gửi, có khi đắt hơn.
Coi gửi theo lượt là tiền lặt vặt. Với gia đình đi nhiều, khoản này có thể bằng một phần đáng kể phí tháng; ghi lại hai tuần để biết.
Thoả thuận miệng với chủ nhà cho thuê chỗ. Chỗ thuê trong nhà dân rẻ và gần, nhưng chủ nhà có thể đổi ý khi cần dùng sân. Viết vài dòng thoả thuận về thời hạn, báo trước bao lâu, hoàn cọc ra sao.
Không tính chi phí cho xe thứ hai hay xe của khách. Khi ông bà lên chơi bằng xe riêng hoặc gia đình có thêm xe, chỗ gửi thứ hai thường khó và đắt hơn chỗ thứ nhất.
Dòng tiền gửi xe theo mốc
Tiền gửi xe không chỉ là một dòng chia đều. Có những mốc cần tiền mặt sẵn, nhất là trong ba tháng đầu có xe.
| Mốc | Việc | Tiền cần có |
|---|---|---|
| Trước khi đặt cọc mua xe | Hỏi ít nhất ba chỗ gửi, xin xác nhận suất | Chưa chi, nhưng phải biết số |
| Tuần nhận xe | Đăng ký thẻ, đặt cọc, đóng trước tháng đầu hoặc vài tháng | Cọc + phí tháng đầu |
| Tháng 1–3 | Gửi tạm nếu chưa có suất; ghi lại số lượt gửi bên ngoài | Phí tạm + gửi theo lượt |
| Khi có suất chính thức | Chuyển chỗ, nhận lại cọc chỗ tạm | Phí tháng mới, cọc mới nếu có |
| Mỗi đợt đi xa | Tìm chỗ gửi qua đêm ở nơi đến | Phí gửi qua đêm |
| Mỗi năm | Xem lại phí, gia hạn thẻ, thoả thuận với chủ chỗ thuê | Mức phí mới |
Ghi ngày hết hạn của thẻ hoặc thoả thuận thuê chỗ vào cùng chỗ với ngày gia hạn bảo hiểm và kiểm định. Ba khoản cố định này đến hạn vào những tháng khác nhau, biết trước thì quỹ xe không bị rút đột ngột.
Dự phòng cho chuyện gửi xe: bao nhiêu và vì sao
Phí gửi tháng là khoản ổn định, nhưng chuyện gửi xe lại có rủi ro biến động khá lớn: bãi đóng cửa, chủ chỗ thuê lấy lại sân, toà nhà điều chỉnh phí, khu phố cấm đỗ ở chỗ trước đây vẫn đỗ được. Mỗi lần như vậy, gia đình phải tìm chỗ mới trong vài ngày, thường chấp nhận chỗ đắt hơn hoặc xa hơn.
Một mức dự phòng hợp lý là khoảng hai đến ba tháng phí gửi để riêng trong quỹ xe. Số này đủ để trả cọc chỗ mới trong khi chờ nhận lại cọc chỗ cũ, cộng thêm chênh lệch phí trong thời gian tìm chỗ ổn định. Nếu gia đình đang thuê chỗ không có thoả thuận bằng văn bản, nên để mức cao hơn.
Với ví dụ của anh Khoa, phí hầm minh hoạ 1,5 triệu mỗi tháng thì dự phòng khoảng 3 đến 4,5 triệu minh hoạ. Khoản này không cần trích thêm mỗi tháng nếu quỹ phát sinh của xe đã đủ; chỉ cần ghi rõ một phần quỹ phát sinh là dành cho việc đổi chỗ gửi.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mua ô tô khi chưa có chỗ để xe không?
Nên chốt chỗ gửi trước khi chốt xe, vì ở khu đông dân có thể phải chờ suất hoặc chỉ còn chỗ xa. Hỏi ít nhất ba nơi, ghi rõ phí, giờ mở cửa và điều kiện, rồi mới đặt cọc mua xe.
Tiền gửi ô tô một năm cần dự trù những gì?
Gồm phí gửi tháng ở chỗ chính, phí gửi theo lượt ở những nơi hay đến, gửi qua đêm khi đi xa, đi lại giữa bãi và nhà, va quẹt ở bãi và tiền cọc thẻ. Cộng tất cả rồi chia mười hai để biết số cần để riêng mỗi tháng.
Chung cư hết suất ô tô thì làm sao?
Hỏi ban quản lý thời gian chờ dự kiến và cách xếp thứ tự, trong lúc chờ thì tìm chỗ gửi tạm gần nhất. Khoản chênh trong thời gian chờ nên được đưa vào quỹ năm đầu.
Đỗ ô tô ngoài đường qua đêm có rủi ro gì về chi phí?
Rủi ro thường gặp là trầy xước, mất cắp bộ phận và phạt nếu đỗ ở nơi không được phép. Nếu buộc phải đỗ ngoài, cân nhắc điều khoản mất cắp bộ phận trong bảo hiểm và tìm hiểu kỹ quy định dừng đỗ tại khu vực.
Sửa nhà để có chỗ để ô tô có đáng không?
Hãy so chi phí sửa với tiền gửi bãi trong vài năm và tính cả diện tích bị mất. Nếu sắp có đợt sửa nhà lớn, gộp việc sửa cổng và nền vào đợt đó thường rẻ hơn làm riêng.
Xe điện ở chung cư cần hỏi gì thêm về chỗ gửi?
Hỏi toà nhà có cho sạc tại chỗ không, sạc ở khu nào, tính tiền điện thế nào và có phí riêng cho suất có ổ sạc không. Câu trả lời ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhiên liệu của xe điện.