Mức đóng họp lớp tính bằng công thức: tổng chi dự trù cộng dự phòng khoảng 10 đến 15%, chia cho số người chắc chắn tham dự, không phải số người đăng ký. Tổng chi gồm tiệc (thường khoảng bảy phần mười), quà và phần dành cho thầy cô, chi phí tổ chức (in ấn, âm thanh, chụp ảnh) và khoản lặt vặt. Thầy cô và khách mời thường không đóng, phần của họ chia đều cho người đóng.
Ai từng ở trong ban liên lạc đều quen với cảnh: hai tháng trước có năm chục người đăng ký, tối họp chỉ đến ba mươi lăm, nhà hàng tính theo số bàn đã đặt, và phần chênh do ban liên lạc tự bỏ tiền túi. Bài này đưa ra cách tính mức đóng an toàn, bảng hạng mục để lập dự trù, những khoản hay quên của một buổi họp lớp, cách xử lý người vắng mặt và cách công khai quỹ để không ai phải ngại.
Ba quy mô họp lớp và tiền dồn vào đâu
Trước khi tính mức đóng, ban liên lạc nên chốt quy mô. Mỗi quy mô có cơ cấu chi khác nhau, tỷ lệ dưới đây là khoảng thường gặp, không phải giá.
| Quy mô | Thường gồm | Tiền dồn vào | Việc của ban liên lạc |
|---|---|---|---|
| Gặp mặt thân mật | Một bữa ăn, không chương trình | Ăn uống gần như toàn bộ | Đặt chỗ, thu tiền, ít việc |
| Họp lớp có mời thầy cô | Tiệc, quà và hoa thầy cô, ảnh kỷ niệm | Ăn uống khoảng 70%, phần thầy cô 15%, tổ chức 10%, lặt vặt 5% | Liên hệ thầy cô, xe đưa đón, chương trình ngắn |
| Kỷ niệm tròn năm ra trường | Thêm thăm trường cũ, chiếu ảnh, đồ lưu niệm, có khi đi chơi hai ngày | Ăn uống giảm còn khoảng 50–60%, tăng tổ chức, đi lại, lưu trú | Cần nhóm ba bốn người, lịch chuẩn bị vài tháng |
Quy mô càng lớn thì phần không phải ăn uống càng nặng và càng nhiều khoản nhỏ. Với buổi kỷ niệm tròn năm, nên tách hai phần: phần chung bắt buộc (tiệc, thầy cô) mọi người đóng như nhau, và phần tự chọn (đi chơi, lưu trú) ai tham gia người ấy đóng. Cách tách này giúp bạn ở xa hoặc kinh tế eo hẹp vẫn đến được buổi chính mà không phải gánh cả chuyến đi.
Bảng hạng mục cho một buổi họp lớp
Ô cuối để ban liên lạc điền số sau khi xin báo giá. Dòng nào lớp bạn không làm thì gạch bỏ.
| Hạng mục | Khi nào chi | Cách ước lượng | Số của bạn |
|---|---|---|---|
| Tiệc | Cọc ba bốn tuần trước, trả nốt tối họp | Số người chắc chắn đi cộng thầy cô, chia chỗ mỗi bàn | …… |
| Đồ uống | Tối họp | Hỏi đã gồm trong giá tiệc chưa, có được mang vào không | …… |
| Quà tặng thầy cô | Một tuần trước | Số thầy cô nhân mức quà thống nhất | …… |
| Hoa tặng thầy cô | Ngày họp | Số thầy cô | …… |
| Âm thanh, màn chiếu ảnh cũ | Ngày họp | Thuê theo buổi hoặc có sẵn tại nhà hàng | …… |
| Chụp ảnh, quay phim | Cọc khi đặt | Theo giờ; hoặc nhờ bạn trong lớp | …… |
| Đồ lưu niệm cho lớp | Hai tuần trước | Số người nhân giá một món | …… |
| Xe đưa đón thầy cô | Ngày họp | Số chuyến nhân quãng đường | …… |
| Chi phí liên lạc, in ấn | Rải rác | Thường nhỏ, ghi lại để quyết toán | …… |
Phần dành cho thầy cô gồm suất ăn, quà, hoa và xe đưa đón. Khi tính mức đóng, cộng tất cả các dòng này vào tổng chi rồi chia cho người đóng, để thầy cô không phải đóng và cũng không có ai trong lớp gánh riêng.
Công thức tính mức đóng và vì sao chia cho người chắc chắn đi
Mức đóng mỗi người bằng tổng chi dự trù, cộng dự phòng, chia cho số người đóng chắc chắn. Có ba con số người cần phân biệt: số người đăng ký, số người đã chuyển tiền, và số người thật sự đến. Họp lớp hay vỡ quỹ vì ban liên lạc chia cho con số thứ nhất, trong khi thực tế chỉ nhận được con số thứ hai và phải đặt bàn theo con số thứ nhất.
Ví dụ giả định để minh hoạ: lớp 50 người, 40 người đăng ký, 30 người đã chuyển tiền. Tổng chi dự trù 54 đơn vị, gồm tiệc 38 (cho 30 người và 4 thầy cô), phần thầy cô ngoài suất ăn 8 (quà, hoa, xe), tổ chức 5, lặt vặt 3. Cộng lại đúng 54. Dự phòng 10% là 5,4, làm tròn 6. Tổng 60 đơn vị. Chia cho 30 người đã chuyển tiền, mỗi người 2 đơn vị.
Nếu chia cho 40 người đăng ký, mỗi người chỉ 1,5 đơn vị, nhìn hấp dẫn hơn. Nhưng nếu chỉ 30 người chuyển tiền, quỹ thu về 45 đơn vị, thiếu 15. Ban liên lạc sẽ phải đi đòi thêm, hoặc tự bù. Chia cho người chắc chắn đi, nếu cuối cùng có thêm người đến, phần dư trả lại hoặc đưa vào quỹ lớp, dễ nói hơn nhiều so với đi xin thêm.
Một cách nhiều lớp dùng là đặt hạn chuyển tiền trước ngày đặt cọc nhà hàng một tuần. Ai chuyển tiền trước hạn thì được tính vào số bàn; ai đến mà chưa chuyển thì đóng tại chỗ theo mức đã công bố. Quy tắc này nên được thông báo ngay từ tin nhắn mời đầu tiên.
Khoản hay quên khi tổ chức họp lớp
Những khoản này thường bị bỏ ra ngoài bảng, rồi cuối buổi ban liên lạc tự trả.
- Người hứa rồi vắng: bàn đã đặt, nhà hàng vẫn tính.
- Người đến mà không báo: phải thêm ghế, thêm suất với giá tại chỗ.
- Phụ thu thêm giờ khi buổi họp kéo dài, nhất là phần hát hò sau tiệc.
- Đồ uống gọi thêm ngoài phần đã đặt, ai gọi ai trả hay quỹ trả cần nói trước.
- Xe đưa thầy cô về sau buổi tối.
- Phí mang đồ từ ngoài vào như bánh kỷ niệm, quà.
- Chi phí của ban liên lạc: đi lại xem địa điểm, gọi điện, in ảnh cũ. Khoản nhỏ nhưng nên ghi để không ai mặc nhiên tự gánh.
- Thăm hỏi bạn hoặc thầy cô ốm, khó khăn nhân dịp họp lớp, nhiều lớp góp thêm.
Dự phòng 10 đến 15% trong công thức chủ yếu để trả cho các khoản này. Nếu lớp có truyền thống thăm hỏi, nên tách thành một quỹ riêng, góp riêng, không lấy từ tiền tiệc.
Câu nên hỏi nhà hàng khi đặt để đóng bớt các khoản trên: giảm bàn phải báo trước mấy ngày; suất thêm tại chỗ tính giá nào; quá giờ phụ thu ra sao; mang bánh và quà vào có mất phí không.
Lịch thu chi theo tuần
Tiếp tục ví dụ trên: tổng 60 đơn vị, 30 người, mỗi người 2 đơn vị. Số liệu là giả định để minh hoạ.
| Thời điểm | Việc | Thu (đơn vị) | Chi (đơn vị) | Số dư |
|---|---|---|---|---|
| Tám tuần trước | Mời, gửi dự trù và mức đóng tạm | 0 | 0 | 0 |
| Sáu tuần trước | Hạn chuyển tiền đợt một | 40 | 0 | 40 |
| Bốn tuần trước | Chốt số người, cọc nhà hàng | 0 | 12 | 28 |
| Hai tuần trước | Thu nốt, mua quà và đồ lưu niệm | 20 | 8 | 40 |
| Tối họp | Trả nốt tiệc, hoa, âm thanh, chụp ảnh, xe | 0 | 32 | 8 |
| Sau họp | Lặt vặt, in ảnh; công khai quyết toán | 0 | 2 | 6 |
Tổng chi 12 + 8 + 32 + 2 = 54 đơn vị, đúng bằng dự trù; dự phòng 6 đơn vị chưa dùng. Lớp có thể trả lại mỗi người 0,2 đơn vị, hoặc giữ làm quỹ cho lần họp sau hay quỹ thăm hỏi. Quyết định này nên đưa ra hỏi ý cả lớp, không để ban liên lạc tự định.
Quà thầy cô: thống nhất mức và chọn món
Phần dành cho thầy cô là chỗ cả lớp muốn làm chu đáo nhất, nhưng cũng là chỗ dễ lệch nhau nhất nếu không thống nhất trước. Có lớp mỗi bạn tự mang quà riêng, kết quả là thầy cô nhận cả chục món nhỏ và không dùng hết. Có lớp gộp tiền mua một món chung, nhưng chọn món quá đắt khiến mức đóng tăng làm vài bạn ngại đi.
Cách làm thường êm: ban liên lạc đề xuất một mức quà tính theo tỷ lệ, ví dụ phần quà, hoa và xe của thầy cô không quá khoảng một phần sáu tổng chi, rồi hỏi ý cả lớp trong tin nhắn mời. Trong ví dụ ở trên, phần ngoài suất ăn của 4 thầy cô là 8 đơn vị trên tổng 54, tức khoảng 15%, nằm trong mốc đó. Ai muốn tặng riêng thì tặng thêm ngoài quỹ.
Về chọn món, hãy hỏi một bạn còn giữ liên lạc thường xuyên với thầy cô xem thầy cô cần gì. Thầy cô đã nghỉ hưu thường quý những món dùng hằng ngày hoặc một tấm ảnh cả lớp in lớn. Với thầy cô đang ốm hoặc có hoàn cảnh khó khăn, nhiều lớp chọn gửi phong bì kín qua ban liên lạc cùng hoa, đó cũng là lúc nên tách quỹ thăm hỏi riêng như đã nói ở phần khoản hay quên.
Công khai quỹ và xử lý người vắng mặt
Một tài khoản, một người giữ. Tiền chuyển về một chỗ, có một người giữ và một người khác cùng xem số dư. Hai người cùng biết giúp minh bạch mà không ai phải nghi ngờ ai.
Bảng thu chi chia sẻ chung. Ghi ai đã đóng, chi khoản gì, kèm ảnh hoá đơn. Cập nhật ít nhất ở ba mốc: sau hạn chuyển tiền, sau khi mua quà, sau buổi họp.
Quy tắc người vắng nói trước. Ví dụ: báo vắng trước ngày đặt cọc thì được hoàn đủ; báo sau khi đã đặt bàn thì phần của mình được dùng cho tiệc hoặc quỹ lớp. Quy tắc nói trước không ai thấy bị đối xử khác.
Bạn khó khăn. Một số lớp lặng lẽ có vài người đóng thêm để bạn khó khăn được đi mà không phải ngại. Việc này nên làm kín đáo qua ban liên lạc, không công khai tên.
Quyết toán trong một tuần. Sau buổi họp, quyết toán càng sớm càng tốt khi mọi người còn nhớ, và báo rõ phần dư đi đâu.
Câu hỏi thường gặp
Thầy cô có phải đóng tiền họp lớp không?
Thông thường thầy cô và khách mời không đóng. Phần suất ăn, quà, hoa, xe của thầy cô được cộng vào tổng chi rồi chia đều cho học trò tham dự.
Nên chia mức đóng cho số người đăng ký hay số người đã chuyển tiền?
Nên chia cho số người đã chuyển tiền hoặc chắc chắn đi. Chia cho số đăng ký thì mức đóng nhìn thấp nhưng dễ thiếu quỹ khi có người vắng, và ban liên lạc phải tự bù.
Người đã đóng tiền mà không đến có được hoàn lại không?
Tuỳ quy tắc lớp đặt ra từ đầu. Thường báo vắng trước ngày đặt cọc thì được hoàn; báo sau đó thì phần tiền đã dùng cho tiệc. Nên ghi quy tắc ngay trong tin mời.
Dự phòng cho họp lớp bao nhiêu là đủ?
Khoảng 10 đến 15% tổng chi. Lớp đông, nhiều người chưa chắc đi hoặc tiệc có phần hát hò sau, nên lấy mức cao để trả phụ thu và suất thêm.
Tiền dư sau họp lớp nên xử lý thế nào?
Hỏi ý cả lớp: trả lại theo phần đóng, giữ làm quỹ cho lần họp sau, hoặc đưa vào quỹ thăm hỏi. Ghi rõ quyết định trong bảng quyết toán.
Có nên thu thêm tiền tại chỗ trong buổi họp không?
Chỉ nên thu tại chỗ với người đến mà chưa đóng, theo đúng mức đã công bố. Thu thêm của cả lớp giữa buổi thường gây khó chịu; dự phòng trong mức đóng là để tránh việc đó.